Türkmenistanyň käbir kanunçylyk namalaryna üýtgetmeler we goşmaçalar girizmek hakynda

I. Türkmenistanyň şu kanunçylyk namalaryna üýtgetmeleri we goşmaçalary girizmeli:

1. 1997-nji ýylyň 12-nji iýunynda Türkmenistanyň Kanuny bilen tassyklanylan, 2022-nji ýylyň 17-nji aprelinde Türkmenistanyň Kanuny bilen rejelenen görnüşde tassyklanylan Türkmenistanyň Jenaýat kodeksinde (Türkmenistanyň Milli Geňeşiniň Maglumatlary, 2022 ý., № 2, 11-nji madda; Türkmenistanyň Mejlisiniň Maglumatlary, 2023 ý., № 3, 73-nji madda, № 4, 89-njy madda; 2025 ý., № 1, 4-nji madda):

247-nji maddanyň belliginiň birinji böleginde «hususyýetçä ýa-da şol emlägiň başga eýesine» diýen sözleri «şol emlägiň eýesine ýa-da şol emlägiň başga eýelik edijisine» diýen sözlere çalşyrmaly;

263-nji maddada:

adynda «we» diýen sözi «ýa-da» diýen söze çalşyrmaly;

üçünji bölekde «we başga emläk babatda ýada» diýen sözleri «ýa-da başga emläk babatda» diýen sözlere çalşyrmaly;

bellikde «we başga» diýen sözleri «ýa-da başga» diýen sözlere çalşyrmaly.

2. 2000-nji ýylyň 19-njy dekabrynda Türkmenistanyň Kanuny bilen tassyklanylan, 2021-nji ýylyň 13-nji martynda Türkmenistanyň Kanuny bilen rejelenen görnüşde tassyklanylan Türkmenistanyň Arbitraž iş ýörediş kodeksinde (Türkmenistanyň Mejlisiniň Maglumatlary, 2021 ý., № 1, 6-njy madda; 2023 ý., № 1, 5-nji madda, № 2, 33-nji madda, № 4, 89-njy madda; 2025 ý., № 1, 4-nji madda):

1) 1-nji maddanyň mazmunynda «we administratiw» diýen sözleri aýyrmaly;

2) 18-nji maddanyň dördünji we bäşinji böleklerinde, 177-nji maddanyň ikinji böleginiň 3-nji bendinde, 183-nji maddanyň üçünji böleginde, 186-njy maddanyň ikinji böleginiň ikinji tesiminde, üçünji böleginiň soňky tesiminde, altynjy, ýedinji we sekizinji böleklerinde, 189-njy maddanyň ikinji böleginiň ikinji tesiminde, üçünji böleginde «Giňişleýin mejlisiniň», «Giňişleýin mejlisine», «Giňişleýin mejlisinde», «Giňişleýin mejlisiň», «Giňişleýin mejlisi» we «Giňişleýin mejlisde» diýen sözleri degişlilikde «Plenumynyň», «Plenumyna», «Plenumynda», «Plenumyň», «Plenumy» we «Plenumda» diýen sözlere çalşyrmaly;

3) 22-nji maddada:

birinji bölekde «we administratiw» diýen sözleri aýyrmaly;

ikinji bölekde:

8-nji bendi şu görnüşde beýan etmeli:

«8) döwlet edaralarynyň kadalaşdyryjy däl hukuk namalaryny doly ýa-da bölekleýin hakyky däl diýip ykrar etmek hakyndaky, şonuň ýaly-da şeýle namalaryň kabul edilmegi bilen baglanyşykly ýitgileriň öwezini dolmak hakyndaky, eger şunda hak isleýji başga bir döwlet edarasy bolup durýan bolsa;»;

9-njy bentde «mertebesini we» diýen sözleri aýyrmaly;

10-njy bendi güýjüni ýitiren diýip ykrar etmeli;

4) 24-nji maddanyň ikinji böleginiň 2-nji bendini şu görnüşde beýan etmeli:

«2) ýerine ýetiriji häkimiýetiň merkezi edaralarynyň kadalaşdyryjy däl hukuk namalaryny doly ýa-da bölekleýin hakyky däl diýip ykrar etmek hakyndaky, şonuň ýaly-da şeýle namalaryň kabul edilmegi bilen baglanyşykly ýitgileriň öwezini dolmak hakyndaky, eger şunda hak isleýji başga bir döwlet edarasy bolup durýan bolsa;»;

5) 76-njy maddanyň birinji böleginiň 6-njy bendinden soň şu mazmunly bendi goşmaly:

«61) daşary ýurt döwletleriniň kazyýetleriniň çözgütlerini we daşary ýurt arbitražynyň çözgütlerini ykrar etmek we ýerine ýetirmek hakyndaky arzalar;»;

6) ХХII bapdan soň şu mazmunly baby goşmaly:

«ХХII1 BAP. DAŞARY ÝURT DÖWLETLERINIŇ KAZYÝETLERINIŇ ÇÖZGÜTLERINI WE DAŞARY ÝURT ARBITRAŽYNYŇ ÇÖZGÜTLERINI YKRAR ETMEK WE ÝERINE ÝETIRMEK HAKYNDAKY IŞLER BOÝUNÇA ÖNÜMÇILIK

1961-njy madda. Daşary ýurt döwletleriniň kazyýetleriniň çözgütlerini we daşary ýurt arbitražynyň çözgütlerini ykrar etmek we ýerine ýetirmek

1. Daşary ýurt döwletleriniň kazyýetleriniň telekeçilik işi we başga ykdysady iş amala aşyrylanda ýüze çykýan jedeller we beýleki işler boýunça kabul eden çözgütleriniň (mundan beýläk — daşary ýurt kazyýetiniň çözgüdi), bitaraplar kazyýetleriniň we halkara täjirçilik arbitražlarynyň telekeçilik işi we başga ykdysady iş amala aşyrylanda ýüze çykýan jedeller we beýleki işler boýunça daşary ýurt döwletleriniň çäginde kabul eden çözgütleriniň (mundan beýläk — daşary ýurt arbitražynyň çözgüdi) ykrar edilmegi we ýerine ýetirilmegi Türkmenistanyň halkara şertnamalarynda we Türkmenistanyň kanunçylygynda göz öňünde tutulan halatynda, Türkmenistanyň Arbitraž kazyýeti tarapyndan geçirilýär.

2. Daşary ýurt kazyýetiniň çözgüdini we daşary ýurt arbitražynyň çözgüdini ykrar etmek we ýerine ýetirmek meselesine algydaryň ýa-da onuň wekiliniň arzasy boýunça, arzanyň kazyýete gelip gowşan gününden başlap, üç aýdan köp bolmadyk möhletde Türkmenistanyň Arbitraž kazyýeti tarapyndan seredilmelidir.

Türkmenistanyň halkara şertnamalarynda başgaça göz öňünde tutulmadyk bolsa, daşary ýurt kazyýetiniň çözgüdiniň we daşary ýurt arbitražynyň çözgüdiniň kanuny güýje giren gününden başlap, üç ýylyň dowamynda olary ykrar etmek we ýerine ýetirmek üçin ýüz tutulyp bilner.

1962-njy madda. Daşary ýurt kazyýetiniň çözgüdini we daşary ýurt arbitražynyň çözgüdini ykrar etmek we ýerine ýetirmek hakyndaky arza

1. Daşary ýurt kazyýetiniň çözgüdini we daşary ýurt arbitražynyň çözgüdini ykrar etmek we ýerine ýetirmek hakyndaky arza algydar ýa-da onuň wekili tarapyndan gol çekilýär we ýazmaça görnüşde Türkmenistanyň Arbitraž kazyýetine berilýär.

2. Daşary ýurt kazyýetiniň çözgüdini we daşary ýurt arbitražynyň çözgüdini ykrar etmek we ýerine ýetirmek hakyndaky arzada aşakdakylar görkezilmelidir:

1) arza berilýän kazyýetiň ady;

2) çözgüt çykaran daşary ýurt kazyýetiniň ady we ýerleşýän ýeri ýa-da çözgüt çykaran daşary ýurt arbitražynyň ady, düzümi hem-de ýerleşýän ýeri;

3) algydaryň ady, ýerleşýän ýa-da ýaşaýan ýeri;

4) bergidaryň ady, ýerleşýän ýa-da ýaşaýan ýeri;

5) algydar tarapyndan ykrar edilmegi we ýerine ýetirilmegi talap edilýän daşary ýurt kazyýetiniň çözgüdi ýa-da daşary ýurt arbitražynyň çözgüdi barada maglumat;

6) algydaryň daşary ýurt kazyýetiniň çözgüdini ýa-da daşary ýurt arbitražynyň çözgüdini ykrar etmek we ýerine ýetirmek baradaky haýyşnamasy;

7) arza goşulýan resminamalaryň sanawy.

Arzada algydaryň, bergidaryň, olaryň wekilleriniň telefon, faks belgileri, elektron poçtasynyň salgylary we beýleki maglumatlar görkezilip bilner.

3. Daşary ýurt kazyýetiniň çözgüdini ykrar etmek we ýerine ýetirmek hakyndaky arza aşakdakylar goşulýar:

1) algydar tarapyndan ykrar edilmegi we ýerine ýetirilmegi talap edilýän daşary ýurt kazyýetiniň çözgüdiniň bellenilen tertipde tassyklanylan asyl nusgasy ýa-da göçürme nusgasy;

2) çözgüdiň mazmunynda görkezilmedik halatynda, onuň güýje girendigini tassyklaýan resminama;

3) daşary ýurt kazyýetinde seredilen iş boýunça bergidaryň öz wagtynda we talabalaýyk habarly edilendigini tassyklaýan resminama;

4) arza gol çeken wekiliň ygtyýarlylygyny tassyklaýan, bellenilen tertipde tassyklanylan ynanç haty ýa-da beýleki resminama;

5) daşary ýurt kazyýetiniň çözgüdini ykrar etmek we ýerine ýetirmek hakyndaky arzanyň nusgasynyň bergidara iberilendigini tassyklaýan resminama;

6) şu bölegiň 1 — 5-nji bentlerinde görkezilen resminamalaryň Türkmenistanyň döwlet diline bellenilen tertipde tassyklanylan terjimesi.

4. Türkmenistanyň halkara şertnamalarynda başgaça göz öňünde tutulmadyk bolsa, daşary ýurt arbitražynyň çözgüdini ykrar etmek we ýerine ýetirmek hakyndaky arza aşakdakylar goşulýar:

1) algydar tarapyndan ykrar edilmegi we ýerine ýetirilmegi talap edilýän daşary ýurt arbitražynyň çözgüdiniň bellenilen tertipde tassyklanylan asyl nusgasy ýa-da göçürme nusgasy;

2) jedeliň arbitraž tertibinde seredilmegi baradaky ylalaşygyň (şertnamanyň) asyl nusgasy ýa-da onuň bellenilen tertipde tassyklanylan nusgasy;

3) daşary ýurt arbitražynda seredilen işiň wagty we ýeri hakynda bergidaryň öz wagtynda we talabalaýyk habarly edilendigini tassyklaýan resminama;

4) arza gol çeken wekiliň ygtyýarlylygyny tassyklaýan, bellenilen tertipde tassyklanylan ynanç haty ýa-da beýleki resminama;

5) daşary ýurt arbitražynyň çözgüdini ykrar etmek we ýerine ýetirmek hakyndaky arzanyň nusgasynyň bergidara iberilendigini tassyklaýan resminama;

6) şu bölegiň 1 — 5-nji bentlerinde görkezilen resminamalaryň Türkmenistanyň döwlet diline bellenilen tertipde tassyklanylan terjimesi.

5. Daşary ýurt kazyýetiniň çözgüdini we daşary ýurt arbitražynyň çözgüdini ykrar etmek we ýerine ýetirmek hakyndaky arza döwlet pajynyň tölenendigini tassyklaýan resminama goşulýar.

1963-njy madda. Daşary ýurt kazyýetiniň çözgüdini we daşary ýurt arbitražynyň çözgüdini ykrar etmek we ýerine ýetirmek hakyndaky arza seretmegiň tertibi

Türkmenistanyň halkara şertnamalarynda başgaça göz öňünde tutulmadyk bolsa, şu Kodeksiň kadalaryna laýyklykda daşary ýurt kazyýetiniň çözgüdini we daşary ýurt arbitražynyň çözgüdini ykrar etmek we ýerine ýetirmek hakyndaky arzalara, şu Kodeksiň 1961-njy maddasynda göz öňünde tutulan möhletde kazyýet mejlisinde seredilýär.

Işe gatnaşýan şahslara kazyýet mejlisiniň geçirilýän wagty we ýeri barada şu Kodeksiň 97-nji we 99-njy maddalaryna laýyklykda habar berilýär.

Degişli tertipde kazyýet mejlisiniň geçirilýän wagty we ýeri barada habar berlen şahslaryň gelmezligi kazyýet mejlisiniň geçirilmegine päsgel bermeýär.

Kazyýet işe seredende daşary ýurt kazyýetiniň çözgüdini we daşary ýurt arbitražynyň çözgüdini düýp manysy boýunça barlamaýar.

1964-njy madda. Daşary ýurt kazyýetiniň çözgüdini we daşary ýurt arbitražynyň çözgüdini ykrar etmekden we ýerine ýetirmekden ýüz döndermek üçin esaslar

1. Türkmenistanyň Arbitraž kazyýeti daşary ýurt kazyýetiniň çözgüdini ykrar etmekden we ýerine ýetirmekden şu ýagdaýlarda doly ýa-da bölekleýin ýüz dönderýär, eger:

1) çäginde kabul edilen döwletiň kanunlaryna laýyklykda çözgüt kanuny güýje girmedik bolsa;

2) bergidara işe seretmegiň wagty we ýeri barada öz wagtynda we talabalaýyk habar berilmedik bolsa ýa-da esasly sebäp boýunça ol öz garşylyklaýyn talaplaryny bildirip bilmedik bolsa;

3) Türkmenistanyň kanunçylygyna ýa-da halkara şertnamalaryna laýyklykda işe seretmek diňe Türkmenistanyň kazyýetine degişli bolsa;

4) şol bir taraplaryň arasyndaky jedel boýunça, şol bir närse ýa-da şol bir esaslar boýunça çykarylan Türkmenistanyň kazyýetiniň kanuny güýje giren çözgüdi bar bolsa ýa-da Türkmenistanda kazyýet önümçiliginde şol bir taraplaryň arasyndaky jedel boýunça, şol bir närse hakynda we şol bir esaslar boýunça daşary ýurt kazyýetinde işiň gozgalmagyna çenli gozgalan iş bar bolsa;

5) daşary ýurt kazyýetiniň çözgüdini ykrar etmek we ýerine ýetirmek üçin ýüz tutmagyň möhleti geçen bolsa we bu möhlet Türkmenistanyň Arbitraž kazyýeti tarapyndan dikeldilmedik bolsa;

6) çözgüt Türkmenistanda çykarylan çözgüde ýa-da daşary ýurt döwletiniň kazyýetiniň öň ykrar edilen çözgüdine ýa-da Türkmenistanda geçýän iş ýöredişe garşy gelýän bolsa;

7) daşary ýurt döwletiniň kazyýetiniň çözgüdiniň ykrar edilmegi Türkmenistanyň Konstitusiýasynyň ýörelgelerine göz-görtele garşy gelýän netijelere getirýän bolsa.

2. Türkmenistanyň Arbitraž kazyýeti tarapyndan daşary ýurt arbitražynyň çözgüdini ykrar etmekden we ýerine ýetirmekden «Halkara täjirçilik arbitražy hakynda» Türkmenistanyň Kanunynda we Türkmenistanyň halkara şertnamalarynda göz öňünde tutulan esaslar bolan halatynda doly ýa-da bölekleýin ýüz dönderilip bilner.

1965-njy madda. Daşary ýurt kazyýetiniň çözgüdini we daşary ýurt arbitražynyň çözgüdini ykrar etmek we ýerine ýetirmek hakynda iş boýunça kazyýetiň kesgitnamasy

1. Daşary ýurt kazyýetiniň çözgüdini we daşary ýurt arbitražynyň çözgüdini ykrar etmek we ýerine ýetirmek hakyndaky arza seretmegiň netijeleri boýunça kazyýet şu Kodeksiň ХVIII babynda kesgitlenilen düzgünlere laýyklykda kesgitnama çykarýar.

2. Daşary ýurt kazyýetiniň çözgüdini we daşary ýurt arbitražynyň çözgüdini ykrar etmek we ýerine ýetirmek hakynda iş boýunça kesgitnamada şu aşakdakylar görkezilmelidir:

1) arza sereden kazyýetiň ady we düzümi;

2) işiň tertip sany, kesgitnamanyň çykarylan senesi we ýeri;

3) çözgüdi kabul eden daşary ýurt kazyýetiniň ady we ýerleşýän ýeri ýa-da daşary ýurt arbitražynyň ady, düzümi we ýerleşýän ýeri;

4) algydaryň we bergidaryň atlary;

5) algydar tarapyndan ykrar edilmegi we ýerine ýetirilmegi talap edilen daşary ýurt kazyýetiniň çözgüdi ýa-da daşary ýurt arbitražynyň çözgüdi barada maglumatlar;

6) daşary ýurt kazyýetiniň çözgüdini ýa-da daşary ýurt arbitražynyň çözgüdini ykrar etmek we ýerine ýetirmek ýa-da ony ykrar etmekden we ýerine ýetirmekden ýüz döndermek barada görkezme.

3. Daşary ýurt kazyýetiniň çözgüdini we daşary ýurt arbitražynyň çözgüdini ykrar etmek we ýerine ýetirmek hakynda iş boýunça kazyýetiň kesgitnamasy işe seredilenden soň kanuny güýje girýär.

1966-njy madda. Daşary ýurt kazyýetiniň çözgüdiniň we daşary ýurt arbitražynyň çözgüdiniň ýerine ýetirilmegi

Daşary ýurt kazyýetiniň çözgüdi ýa-da daşary ýurt arbitražynyň çözgüdi, ony ykrar etmek we ýerine ýetirmek hakynda kesgitnama çykaran kazyýetiň ýerine ýetiriş namasy (arbitraž kazyýetiniň buýrugy) esasynda ýerine ýetirilýär.»;

7) 197-nji maddanyň üçünji bölegini aýyrmaly.

3. 2008-nji ýylyň 23-nji oktýabrynda Türkmenistanyň Kanuny bilen tassyklanylan Türkmenistanyň Söwda deňiz gatnawynyň kodeksiniň (Türkmenistanyň Mejlisiniň Maglumatlary, 2008 ý., № 4, 54-nji madda; 2014 ý., № 1, 49-njy madda; 2016 ý., № 1, 13-nji madda; 2017 ý., № 4, 168-nji madda) 23-nji maddasynyň birinji bölegine şu mazmunly tesimi goşmaly:

«Şahadatnamalaryň görnüşleri we olary bermegiň tertibi gämini bellige alýan edara tarapyndan kesgitlenilýär.».

4. 2009-njy ýylyň 18-nji aprelinde Türkmenistanyň Kanuny bilen tassyklanylan Türkmenistanyň Jenaýat iş ýörediş kodeksinde (Türkmenistanyň Mejlisiniň Maglumatlary, 2009 ý., № 2, 29-njy madda; 2010 ý., № 3, 42-nji madda; 2011 ý., № 3, 56-njy madda; 2012 ý., № 1, 43-nji madda, № 4, 110-njy madda; 2014 ý., № 1, 41-nji madda, № 2, 78-nji madda; 2016 ý., № 1, 7-nji we 65-nji maddalar; 2017 ý., № 3, 110-njy madda; 2018 ý., № 2, 33-nji madda; 2019 ý., №1, 8-nji madda, № 4, 89-njy madda; 2020 ý., № 3, 35-nji madda; Türkmenistanyň Milli Geňeşiniň Maglumatlary, 2022 ý., № 2, 28-nji madda, № 4, 112-nji madda; Türkmenistanyň Mejlisiniň Maglumatlary, 2023 ý., № 2, 33-nji madda, № 4, 89-njy madda; 2025 ý., № 1, 4-nji madda):

1) 6-njy maddanyň 42-nji bendinde, 53-nji maddanyň bäşinji böleginde, 103-nji maddanyň üçünji böleginde, 116-njy maddanyň birinji böleginde, 123-nji maddada, 485-nji maddanyň ikinji böleginiň 1-nji we 2-nji bentlerinde, 488-nji maddanyň ikinji böleginde, 490-njy maddanyň birinji, ikinji, bäşinji, altynjy we ýedinji böleklerinde, 494-nji maddanyň birinji we ikinji böleklerinde, 502-nji maddanyň dördünji böleginde, 503-nji maddanyň birinji böleginde «Giňişleýin mejlisiniň», «Giňişleýin mejlisi», «Giňişleýin mejlisinden», «Giňişleýin mejlislerinde», «Giňişleýin mejlisiniň teswirnamasy», «Giňişleýin mejlisiniň teswirnamasynda», «Giňişleýin mejlisiň», «Giňişleýin mejlisiniň maslahatyna», «Giňişleýin mejlisde», «Giňişleýin mejlisinde» we «Giňişleýin mejlisine» diýen sözleri degişlilikde «Plenumynyň», «Plenumy», «Plenumynyň mejlisinden», «Plenumynyň mejlislerinde», «Plenumynyň mejlisiniň teswirnamasy», «Plenumynyň mejlisiniň teswirnamasynda», «Plenumyň», «Plenumynyň mejlisine», «Plenumda», «Plenumynda» we «Plenumyna» diýen sözlere çalşyrmaly;

2) 60-njy maddanyň ikinji bölegine şu mazmunly tesimi goşmaly:

«Etrap, etrap hukukly şäher kazyýetinde seredilmäge degişli bolan kämillik ýaşyna ýetmedikler bilen bagly we maşgala gatnaşyklaryndan gelip çykýan jenaýat işlerine maşgala işleri boýunça kazy tarapyndan seredilýär.»;

3) 65-nji maddada, 474-nji maddanyň mazmunynda we 480-nji maddanyň ikinji böleginde «Adybir» we «adybir» diýen sözleri degişlilikde «Deň derejeli» we «deň derejeli» diýen sözlere çalşyrmaly;

4) 81-nji maddanyň altynjy böleginde we 200-nji maddanyň ikinji böleginde «geňeşiniň müdiriýeti» we «geňeşiniň müdiriýetiniň» diýen sözleri degişlilikde «kollegiýasynyň prezidiumy» we «kollegiýasynyň prezidiumynyň» diýen sözlere çalşyrmaly;

5) 82-nji maddanyň birinji böleginiň 7-nji bendinde «şu maddanyň» diýen sözleri «şu bölegiň» diýen sözlere çalşyrmaly;

6) 122-nji maddanyň üçünji bölegine şu mazmunly tesimi goşmaly:

«Kazynyň ýekeliginde seredilýän işler boýunça başlyklyk ediji bellikler bilen razy bolmadyk halatynda, berlen belliklere işe gatnaşýan adamlara habar bermek bilen serenjam mejlisinde seredilýär, emma olaryň sebäpsiz gelmezligi serenjam mejlisiniň geçirilmegini gaýra goýmaklyga esas bolup bilmez.»;

7) 489-njy maddada:

birinji bölegiň 4-nji bendinde we üçünji bölekde «Giňişleýin mejlisiniň», «Giňişleýin mejlisi» we «Giňişleýin mejlisinde» diýen sözleri degişlilikde «Plenumynyň», «Plenumy» we «Plenumynda» diýen sözlere çalşyrmaly;

ikinji bölekde «şol resminamalary» diýen sözlerden soň «deň derejeli kazyýete ýa-da» diýen sözleri goşmaly.

5. 2011-nji ýylyň 25-nji martynda Türkmenistanyň Kanuny bilen tassyklanylan Türkmenistanyň Jenaýat-ýerine ýetiriş kodeksiniň (Türkmenistanyň Mejlisiniň Maglumatlary, 2011 ý., № 1, 8-nji madda; 2013 ý., № 3, 58-nji madda; 2014 ý., № 1, 42-nji madda; 2015 ý., № 4, 125-nji madda; 2016 ý., № 4, 164-nji madda; 2017 ý., № 1, 14-nji madda, № 4, 167-nji madda; 2018 ý., № 2, 43-nji madda; 2019 ý., № 1, 9-njy madda; Türkmenistanyň Milli Geňeşiniň Maglumatlary, 2022 ý., № 2, 30-njy madda, № 4, 112-nji madda) 112-nji maddasynda:

adyny şu görnüşde beýan etmeli:

«Türmelerdäki düzgünleriň görnüşleri we türmelerde jezanyň möhletini hasaplamak»;

şu mazmunly bölegi goşmaly:

«7. Türmede jezany çekmek möhletiniň başlanýan güni iş kesileniň türmä getirilen gününden hasaplanyp başlanylýar.».

6. 2012-nji ýylyň 10-njy ýanwarynda Türkmenistanyň Kanuny bilen tassyklanylan Türkmenistanyň Howa kodeksinde (Türkmenistanyň Mejlisiniň Maglumatlary, 2012 ý., № 1, 6-njy madda; 2015 ý., № 2, 63-nji madda; 2016 ý., № 1, 8-nji we 67-nji maddalar; 2019 ý., № 2, 30-njy madda; 2020 ý., № 3, 38-nji madda; Türkmenistanyň Milli Geňeşiniň Maglumatlary, 2021 ý., № 4, 149-njy madda):

7-nji maddanyň ikinji böleginiň birinji tesimini şu görnüşde beýan etmeli:

«Raýat awiasiýasynyň işi çygrynda döwlet dolandyryşy ygtyýarly edara — «Türkmenhowaýollary» döwlet gullugy tarapyndan amala aşyrylýar.»;

18-nji maddanyň ikinji böleginde «Türkmenaragatnaşyk» agentliginiň» diýen sözleri «Türkmenistanyň Aragatnaşyk ministrliginiň» diýen sözlere çalşyrmaly.

7. 2012-nji ýylyň 10-njy ýanwarynda Türkmenistanyň Kanuny bilen tassyklanylan Türkmenistanyň Maşgala kodeksinde (Türkmenistanyň Mejlisiniň Maglumatlary, 2012 ý., № 1, 9-njy madda, № 4, 118-nji madda; 2014 ý., № 1, 50-nji madda; 2015 ý., № 4, 129-njy madda; 2016 ý., № 4, 166-njy madda; 2017 ý., № 4, 143-nji madda; 2018 ý., № 2, 46-njy madda, № 4, 109-njy madda; 2021 ý., № 1, 19-njy madda; Türkmenistanyň Milli Geňeşiniň Maglumatlary, 2022 ý., № 2, 30-njy madda, № 3, 74-nji madda; Türkmenistanyň Mejlisiniň Maglumatlary, 2023 ý., № 2, 38-nji madda; 2024 ý., № 1, 7-nji madda; 2025 ý., № 1, 4-nji madda):

1) 25-nji maddanyň dördünji böleginiň 3-nji bendinde «iş kesilen bolsa» diýen sözlerden soň «, muňa şu Kodeksiň 271-nji maddasynyň 2-nji bendinde göz öňünde tutulan ýagdaýlar degişli däldir» diýen sözleri goşmaly;

2) 26-njy maddadan soň şu mazmunly maddany goşmaly:

«261-njy madda. Nikanyň bozulmagy hakynda işler boýunça psihologyň maslahatynyň bellenilmegi

Nikanyň bozulmagy hakynda işler boýunça jedeliň ýüze çykmagynyň sebäplerini seljerip, är-aýalyň we çagalaryň arasyndaky maşgala gatnaşyklarynyň saklanyp galmagy üçin düşünişmezlikleri çözmek we taraplary ylalaşdyrmak maksady bilen, kazyýet psihologyň maslahatyny belleýär, muňa şu Kodeksiň 271-nji maddasynda göz öňünde tutulan ýagdaýlar degişli däldir.»;

3) 27-nji maddadan soň şu mazmunly maddany goşmaly:

«271-nji madda. Nikanyň kazyýet tarapyndan möhlet bellenilmezden bozulmagy

Şu Kodeksiň 26-njy maddasynyň ikinji we üçünji böleklerine laýyklykda, nikanyň kazyýet tarapyndan bozulmagy geçirilende, şu ýagdaýlarda nika kazyýet tarapyndan möhlet bellenilmezden bozulýar:

1) eger är-aýal ýa-da olardan biri hakykat ýüzünde başga bir adam bilen umumy hojalygy aýratynlykda ýöredip, bile ýaşaşyp, çagalary bolup, çaganyň atalygy anyklanyp, RÝNÝ edaralarynda atalygy anyklamak döwlet belligine alnan bolsa we şunda är-aýalyň razylygy bar bolsa;

2) eger är-aýal biri-biriniň ýa-da maşgala agzalarynyň garşysyna şahsyýete garşy, şol sanda jyns gatnaşyklary çygryndaky jenaýaty edip, iş kesilip, kazyýetiň hökümi kanuny güýjüne giren bolsa.».

8. 2012-nji ýylyň 19-njy oktýabrynda Türkmenistanyň Kanuny bilen tassyklanylan Türkmenistanyň Ilaty durmuş taýdan goramak hakynda kodeksinde (Türkmenistanyň Mejlisiniň Maglumatlary, 2012 ý., № 4, 91-nji madda; 2013 ý., № 3, 59-njy madda; 2014 ý., № 4, 152-nji madda; 2015 ý., № 3, 113-nji madda; 2016 ý., № 2, 100-nji madda; 2017 ý., № 4, 147-nji madda; 2018 ý., № 2, 45-nji madda, № 4, 98-nji we 109-njy maddalar; 2019 ý., № 4, 95-nji madda; 2021 ý., № 1, 18-nji madda; Türkmenistanyň Milli Geňeşiniň Maglumatlary, 2021 ý., № 4, 138-nji madda; 2022 ý., № 2, 24-nji madda, № 3, 84-nji madda; Türkmenistanyň Mejlisiniň Maglumatlary, 2024 ý., № 3, 28-nji madda):

1) 20-nji maddanyň dördünji böleginiň 5-nji bendinde «döwlet notarial edaralaryna» diýen sözlerden soň «ýa-da hususy notariuslara» diýen sözleri goşmaly;

2) 32-nji maddanyň birinji böleginiň 3-nji bendinde we on ýedinji böleginiň 2-nji bendinde «Türkmenhowaýollary» Döwlet milli gullugynyň» diýen sözleri «Türkmenhowaýollary» döwlet gullugynyň» diýen sözlere çalşyrmaly;

3) 52-nji we 93-nji maddalaryň birinji böleklerinde «döwlet notarial edaralarynyň» diýen sözleri «notariuslaryň» diýen söze çalşyrmaly.

9. 2013-nji ýylyň 29-njy awgustynda Türkmenistanyň Kanuny bilen tassyklanylan Türkmenistanyň Administratiw hukuk bozulmalary hakynda kodeksinde (Türkmenistanyň Mejlisiniň Maglumatlary, 2013 ý., № 3, 52-nji madda, № 4, 76-njy madda; 2014 ý., № 1, 45-nji madda, № 2, 79-njy madda, № 4, 162-nji madda; 2015 ý., № 1, 10-njy madda, № 3, 104-nji madda, № 4, 124-nji we 143-nji maddalar; 2016 ý., № 1, 6-njy, 29-njy we 62-nji maddalar, № 4, 140-njy we 162-nji maddalar; 2017 ý., № 1, 12-nji we 30-njy maddalar, № 2, 74-nji madda, № 3, 105-nji madda, № 4, 147-nji we 167-nji maddalar; 2018 ý., № 2, 43-nji madda, № 4, 90-njy we 106-njy maddalar; 2019 ý., № 1, 7-nji madda, № 4, 65-nji we 90-njy maddalar; 2020 ý., № 3, 37-nji madda; 2021 ý., № 1, 13-nji madda; Türkmenistanyň Milli Geňeşiniň Maglumatlary, 2021 ý., № 2-3, 49-njy madda; № 4, 147-nji madda; 2022 ý., № 2, 26-njy madda, № 4, 112-nji madda; Türkmenistanyň Mejlisiniň Maglumatlary, 2023 ý., № 1, 5-nji madda, № 2, 33-nji madda, № 3, 73-nji madda, № 4, 92-nji madda; 2024 ý., № 4, 48-nji madda):

1) 5-nji maddanyň birinji böleginde «haýsy millete degişlidigine, teniniň reňkine, jynsyna, gelip çykyşyna, emläk we wezipe ýagdaýyna, ýaşaýan ýerine, diline, dine garaýşyna, syýasy ygtykadyna, haýsy partiýa degişlidigine ýa-da hiç partiýa degişli däldigine» diýen sözleri «milletine, teniniň reňkine, jynsyna, gelip çykyşyna, emläk hem wezipe ýagdaýyna, ýaşaýan ýerine, diline, dine garaýşyna, syýasy ynam-ygtykadyna ýa-da gaýry ýagdaýlara» diýen sözlere çalşyrmaly;

2) 52-nji maddanyň birinji böleginiň 5-nji bendinde «on alty ýaşa» diýen sözleri «on sekiz ýaşa» diýen sözlere çalşyrmaly;

3) 81-nji maddanyň ikinji böleginde we 195-nji maddanyň birinji we dördünji böleklerinde «aeroportlarda», «aeroportyň» we «Aeroportlaryň» diýen sözleri degişlilikde «howa menzillerinde», «howa menziliniň» we «Howa menzilleriniň» diýen sözlere çalşyrmaly;

4) 97-nji maddanyň ikinji böleginde «Milli Geňeşiniň palatalarynyň agzalarynyň we» diýen sözleri «Mejlisiniň» diýen söze çalşyrmaly;

5) 212-nji maddada:

birinji bölegiň sanksiýasynda «duýduryş berilmegine ýa-da» diýen sözleri aýyrmaly we «0,5 bölegi» diýen sözleri «birisi» diýen söze çalşyrmaly;

birinji bölekden soň şu mazmunly bölegi goşmaly:

«2. Bellenilen tertipde bellige alynmadyk ýa-da döwlet tehniki gözegçiliginden geçirilmedik ulag serişdeleriniň dolandyrylandygy üçin administratiw temmisi ulanylandan soň onuň bir ýylyň dowamynda gaýtadan edilmegi — binýatlyk mukdaryň ikisi möçberinde jerime salynmagyna eltýär.»;

ikinji, üçünji we dördünji bölekleri degişlilikde üçünji, dördünji we bäşinji bölekler diýip hasap etmeli;

üçünji bölegiň sanksiýasynda «duýduryş berilmegine ýa-da» diýen sözleri aýyrmaly we «birisi» diýen sözi «ikisi» diýen söze çalşyrmaly;

dördünji bölegiň sanksiýasynda «üçüsinden bäşisine» we «alty aýa çenli» diýen sözleri degişlilikde «bäşisinden sekizisine» we «alty aýdan bir ýyla çenli» diýen sözlere çalşyrmaly;

bäşinji bölegiň sanksiýasynda «0,1 bölegi» diýen sözleri «birisi» diýen söze çalşyrmaly;

6) 214-nji maddada:

birinji bölegiň sanksiýasynda «0,5 bölegi» diýen sözleri «ikisi» diýen söze çalşyrmaly;

ikinji bölegiň sanksiýasynda «üçüsi» diýen sözi «bäşisi» diýen söze çalşyrmaly;

üçünji bölegiň sanksiýasynda «bäşisi» diýen sözi «ýedisi» diýen söze çalşyrmaly;

dördünji bölegiň sanksiýasynda «ýedisi» diýen sözi «onusy» diýen söze çalşyrmaly;

bäşinji bölegiň sanksiýasynda «üç aý» diýen sözleri «alty aýdan bir ýyla çenli» diýen sözlere çalşyrmaly;

7) 2141-nji maddada:

birinji bölekde:

dispozisiýada «berjaý edilmezligi» diýen sözlerden soň «, şu maddanyň bäşinji böleginde göz öňünde tutulanlar muňa girmeýär» diýen sözleri goşmaly;

sanksiýada «duýduryş berilmegine ýa-da» diýen sözleri aýyrmaly we «0,5 bölegi» diýen sözleri «birisi» diýen söze çalşyrmaly;

ikinji bölegiň sanksiýasynda «ikisi» diýen sözi «üçüsi» diýen söze çalşyrmaly;

üçünji bölegiň sanksiýasynda «birisi» diýen sözi «ikisi» diýen söze çalşyrmaly;

dördünji bölegi şu görnüşde beýan etmeli:

«4. Ulag serişdeleriniň pyýada ýodalarynda sürülmegi, säginmegi ýa-da goýlup gidilmegi, şonuň ýaly-da gaýragoýulmasyz gulluk tabşyryklaryny ýerine ýetirýän tiz kömek, ýangyn howpsuzlygy, beýleki dessin we ýörite gulluklaryň gök-gyzyl reňkli ýylpyldaýan yşyjagy ýakylan ulag serişdeleriniň, şeýle hem döwlet we resmi wekiliýetleriň ulaglarynyň guramaçylykly kerwenleriniň düzüminde hereket edýän ulag serişdeleriniň hereketine päsgelçilik döredip ýaşaýyş jaýlaryna, binalara, desgalara we gurluşlara barylýan geçelgeleriň, ýollaryň, girelgeleriň ugurlarynyň beklenilmegi we olaryň daş-töwereginde şol ulag serişdelerine päsgelçilik döredip biljek kesgitlenen aralykda ulag serişdeleriniň idegsiz goýlup gidilmegi —

binýatlyk mukdaryň ikisi möçberinde jerime salynmagyna eltýär.»;

şu mazmunly bölegi goşmaly:

«5. Ýollaryň gaýragoýulmasyz gulluk tabşyryklaryny ýerine ýetirýän tiz kömek, ýangyn howpsuzlygy, polisiýanyň ýol gözegçiligi, beýleki dessin we ýörite gulluklaryň, şeýle hem döwlet we resmi wekiliýetleriň ulaglarynyň guramaçylykly kerwenleriniň hem-de ýörite maksatly awtoulaglarynyň hereket etmegi üçin niýetlenen hereket zolagynda beýleki awtoulaglaryň dolandyrylmagy, çepe öwürmek ýa-da yza öwrülmek üçin şol zolaga girilip dolandyrylan ýagdaýlar muňa girmeýär —

binýatlyk mukdaryň bäşisi möçberinde jerime salynmagyna eltýär.»;

8) 2321-nji maddanyň dispozisiýasynda, 445-nji maddanyň ikinji böleginde, 448-nji maddanyň birinji böleginde «212-nji maddasynyň ikinji böleginde», «212-nji maddasynyň üçünji böleginde» we «212-nji maddanyň birinji, ikinji we dördünji böleklerinde» diýen sözleri degişlilikde «212-nji maddasynyň üçünji böleginde», «212-nji maddasynyň dördünji böleginde» we «212-nji maddanyň birinji, ikinji, üçünji we bäşinji böleklerinde» diýen sözlere çalşyrmaly;

9) 456-njy maddanyň ikinji böleginiň 3-nji bendinde «Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň ýanyndaky Ulag we kommunikasiýalar agentliginiň «Türkmendemirýollary» agentliginiň» diýen sözleri «Türkmenistanyň Demir ýol ulaglary ministrliginiň» diýen sözlere çalşyrmaly;

10) 459-njy maddada:

ikinji bölekde:

1-nji bentde «Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň ýanyndaky Ulag we kommunikasiýalar agentliginiň «Türkmenhowaýollary» agentliginiň» we «aeroportuň» diýen sözleri degişlilikde «Türkmenhowaýollary» döwlet gullugynyň» we «howa menziliniň» diýen sözlere çalşyrmaly;

2-nji bentde «Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň ýanyndaky Ulag we kommunikasiýalar agentliginiň «Türkmenhowaýollary» agentliginiň» diýen sözleri «Türkmenhowaýollary» döwlet gullugynyň» diýen sözlere çalşyrmaly;

4-nji bentde «aeroportuň» diýen sözi «howa menziliniň» diýen sözlere çalşyrmaly;

üçünji bölekde «Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň ýanyndaky Ulag we kommunikasiýalar agentliginiň «Türkmenhowaýollary» agentliginiň» diýen sözleri «Türkmenhowaýollary» döwlet gullugynyň» diýen sözlere çalşyrmaly;

11) 460-njy maddanyň ikinji böleginde «Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň ýanyndaky Ulag we kommunikasiýalar agentliginiň «Türkmenawtoulaglary» agentliginiň» diýen sözleri «Türkmenistanyň Awtomobil ulaglary ministrliginiň» diýen sözlere çalşyrmaly;

12) 473-nji maddanyň ikinji böleginde «Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň ýanyndaky Ulag we kommunikasiýalar agentliginiň «Türkmenaragatnaşyk» agentliginiň» diýen sözleri «Türkmenistanyň Aragatnaşyk ministrliginiň» diýen sözlere çalşyrmaly.

10. 2015-nji ýylyň 18-nji awgustynda Türkmenistanyň Kanuny bilen tassyklanylan Türkmenistanyň Raýat iş ýörediş kodeksinde (Türkmenistanyň Mejlisiniň Maglumatlary, 2015 ý., № 3, 94-nji madda; 2017 ý., № 1, 28-nji madda, № 4, 142-nji madda; 2018 ý., № 4, 109-njy madda; 2020 ý., № 4, 80-nji madda; Türkmenistanyň Milli Geňeşiniň Maglumatlary, 2021 ý., № 4, 146-njy madda; 2022 ý., № 2, 27-nji madda, № 3, 73-nji madda; Türkmenistanyň Mejlisiniň Maglumatlary, 2023 ý., № 1, 5-nji madda, № 2, 33-nji madda, № 3, 73-nji madda, № 4, 89-njy madda, 2024 ý., № 1, 5-nji madda; 2025 ý., № 1, 4-nji madda):

1) 4-nji maddada:

adyny şu görnüşde beýan etmeli:

«Esasy düşünjeler»;

birinji tesimi şu görnüşde beýan etmeli:

«Şu Kodeksde ulanylýan esasy düşünjeler:»;

1-nji bentde «adyl kazyýetliligi» diýen sözleri «adyl kazyýetligi» diýen sözlere çalşyrmaly;

18-nji bentde «Giňişleýin mejlisi» diýen sözleri «Plenumy» diýen söze çalşyrmaly;

2) 8-nji maddanyň adynda we birinji böleginde, 11-nji maddanyň birinji böleginde we 12-nji maddanyň birinji we ikinji böleklerinde «Adyl kazyýetliligiň», «adyl kazyýetlilik», «adyl kazyýetliligi» we «Adyl kazyýetliligi» diýen sözleri degişlilikde «Adyl kazyýetligiň», «adyl kazyýetlik», «adyl kazyýetligi» we «Adyl kazyýetligi» diýen sözlere çalşyrmaly;

3) 19-njy maddanyň adynda we ikinji böleginde, 135-nji maddanyň birinji böleginiň 5-nji bendinde «Ýuridik kömegini» we «ýuridik kömegini» diýen sözleri degişlilikde «Ýuridik kömegi» we «ýuridik kömegi» diýen sözlere çalşyrmaly;

4) 20-nji maddanyň üçünji böleginde, 268-nji maddanyň ikinji böleginiň 4-nji, 5-nji we 8-nji bentlerinde «hünärmenler», «hünärmenleriň,», «hünärmenlere,» we «(düşündirişleri)» diýen sözlerden soň degişlilikde «, psihologlar», «psihologlaryň,», «psihologlara,» we «, psihologlaryň maslahatlary boýunça düşündirişler» diýen sözleri goşmaly;

5) 27-nji maddanyň altynjy we ýedinji böleklerinde, 401-nji maddanyň ikinji böleginde, 402-nji maddanyň adynda, birinji we üçünji böleklerinde «Giňişleýin mejlisiniň», «Giňişleýin mejlisiň», «Giňişleýin mejlisiniň teswirnamasy» we «giňişleýin mejlisiň» diýen sözleri degişlilikde «Plenumynyň», «Plenumyň» we «Plenumynyň mejlisiniň teswirnamasy» diýen sözlere çalşyrmaly;

6) 35-nji maddanyň mazmunyny «1.» san bilen belgilemeli we şu mazmunly bölegi goşmaly:

«2. Şu Kodeksiň 29-njy baby bilen düzgünleşdirilýän, şeýle hem çagalar bilen bagly raýat işlerine maşgala işleri boýunça kazy tarapyndan seredilýär.»;

7) 45-nji maddanyň ikinji böleginiň birinji tesiminde «netijenamalaryndan» diýen sözden soň «, psihologyň maslahaty boýunça düşündirişinden ýa-da netijenamasyndan» diýen sözleri goşmaly;

8) 73-nji maddadan soň şu mazmunly maddany goşmaly:

«731-nji madda. Bilermen seljermesiniň geçirilmegine gatnaşmakdan boýun gaçyrmagyň ýa-da onuň geçirilmegine päsgelçilik döretmegiň netijeleri

Eger tarap bilermen seljermesiniň geçirilmegine gatnaşmakdan boýun gaçyrýan ýa-da onuň geçirilmegine päsgelçilik döredýän (bilermen seljermesine barmaýan ýa-da bilermenlere barlag üçin zerur bolan närseleri bermeýän bolsa we ş.m.) bolsa hem-de işiň ýagdaýlary boýunça şol tarapyň gatnaşmazlygynda bilermen seljermesini geçirmek mümkin bolmasa, onda kazyýet haýsy tarapyň bilermen seljermesinden boýun gaçyrýandygy bilen baglylykda, şeýle boýun gaçyrmagyň bilermen seljermesiniň geçirilmegindäki ähmiýetinden ugur alyp, bilermen seljermesiniň geçirilmegi bellenilen ýagdaý babatda şol fakty ykrar etmäge ýa-da ykrar etmekden ýüz döndermäge hukuklydyr.»;

9) 80-nji maddanyň birinji böleginiň 12-nji bendinde «adamlar» diýen sözi «şahslar» diýen söze çalşyrmaly;

10) 135-nji maddanyň birinji böleginiň 5-nji bendinde «hünärmen,» diýen sözden soň «psiholog,» diýen sözi goşmaly;

11) 144-nji maddanyň birinji böleginde «üç» diýen sözi «ýedi» diýen söze çalşyrmaly;

12) 145-nji maddanyň birinji böleginiň 7-nji bendinden soň şu mazmunly bendi goşmaly:

«71) jedelsiz esaslar boýunça hususy eýeçilikdäki gozgalmaýan emläkden peýdalanmakda döreýän päsgelçiligi aradan aýyrmagyň närsesi;»;

13) 146-njy maddanyň ikinji böleginde «on gün möhletde» diýen sözleri «on bäş gün möhletde» diýen sözlere çalşyrmaly;

14) 169-njy maddanyň birinji böleginde «hak isleýiş arzasynyň ýa-da» diýen sözleri «hak isleýiş arzasynyň we» diýen sözlere çalşyrmaly;

15) 171-nji maddanyň 4-nji bendinden soň şu mazmunly bendi goşmaly:

«41) nikany bozmak hakyndaky işler boýunça psihologyň maslahatyny bellemek babatdaky meseläni çözýär we ony geçirmegiň tertibini kesgitleýär;»;

16) 1721-nji maddanyň birinji böleginiň birinji tesiminde «hünärmenler,» diýen sözden soň «psihologlar,» diýen sözi goşmaly;

17) 209-njy maddadan soň şu mazmunly maddany goşmaly:

«2091-njy madda. Resminamanyň ýa-da resminamadaky goluň deňeşdirme barlagyny geçirmek üçin ýazuwyň nusgalygyny almak

1. Resminamanyň ýa-da resminamada goly bolan adamyň golunyň hakykylygy jedelleşilen ýagdaýynda, kazyýet geljekde deňeşdirme barlagyny geçirmek üçin ýazuwyň nusgalygyny almaga hukuklydyr. Ýazuwyň nusgalygyny almagyň zerurlygy hakynda kazyýet kesgitnama çykarýar.

2. Ýazuwyň nusgalygyny almak kazyýet tarapyndan hünärmeniň gatnaşmagynda geçirilip bilner.

3. Ýazuwyň nusgalygynyň alnandygy barada teswirnama düzülýär, onda ýazuwyň nusgalygynyň alnan wagty, ýeri we şerti görkezilýär. Teswirnama ýazuwynyň nusgalygy alnan adam, eger bu iş ýörediş hereketine hünärmen gatnaşan bolsa, onda ol tarapyndan gol çekilýär.»;

18) 215-nji maddadan soň şu mazmunly maddany goşmaly:

«2151-nji madda. Psihologyň maslahaty boýunça düşündiriş

1. Netijenamanyň berilmeginiň talap edilmeýän halatlarynda, psiholog kazyýete dilden ýa-da ýazmaça görnüşde düşündiriş berýär.

Psihologyň dilden düşündirişi gös-göni kazyýet mejlisiniň (iş ýörediş hereketiniň) teswirnamasyna girizilýär. Psihologyň ýazmaça görnüşde beren düşündirişi kazyýet mejlisiniň (degişli iş ýörediş hereketiniň) teswirnamasyna goşundy görnüşinde goşulýar we kazyýet mejlisinde yglan edilýär.

2. Psihologyň düşündirişiniň üstüni ýetirmek maksady bilen psihologa soraglar berlip bilner. Psihologa ilkinji bolup soraglary hak isleýji we onuň wekili berýär. Kazy psihologa islendik pursatda soraglary bermäge hukuklydyr.»;

19) 298-nji maddadan soň şu mazmunly maddalary goşmaly:

«2981-nji madda. Kazyýet tarapyndan psihologyň maslahatynyň bellenilmegi

1. Işe seredilende jedeliň ýüze çykmagynyň sebäplerini seljerip, är-aýalyň we çagalaryň arasyndaky maşgala gatnaşyklarynyň saklanyp galmagy üçin düşünişmezlikleri çözmek we taraplary ylalaşdyrmak maksady bilen, kazyýet psihologyň maslahatyny belleýär.

2. Nikanyň kazyýet tarapyndan möhlet bellenilmezden bozulmagynyň Türkmenistanyň kanunçylygynda göz öňünde tutulan halatlarynda, psihologyň maslahaty bellenilmeýär.

3. Işe gatnaşýan adamlar psihologyň maslahatynda düşündirilmeli meseleler babatda kazyýete teklipleri bermäge hukuklydyr.

2982-nji madda. Psihologyň maslahatyny geçirmegiň tertibi

1. Psihologyň maslahaty kazyýetiň maşgala psihology ýa-da Türkmenistanyň psihologik hyzmatlar hakyndaky kanunçylygyna laýyklykda psihologik hyzmatlary edýän psihologlar tarapyndan amala aşyrylýar. Psihologyň maslahatyny geçirmegiň tertibi kazyýet tarapyndan kesgitlenilýär.

2. Kazyýet tarapyndan taraplaryň pikirlerini we işiň ýagdaýlaryny nazara almak bilen, taraplara psihologyň maslahaty işiň taýýarlyk döwründen başlap, işe düýp manysy boýunça seredilmegine çenli bir gezeklik ýa-da yzygiderli görnüşde bellenilip bilner.

3. Psiholog geçiren bir gezeklik maslahatynyň netijesinde düşündiriş, zerur halatlarda öz adyndan netijenama berýär.

4. Psiholog yzygiderli görnüşde geçiren maslahatlarynyň netijesinde öz adyndan netijenama berýär.

2983-nji madda. Psihologa ynanmazlyk (öz-özüňe ynanmazlyk) bildirilmegi

Psihologa ynanmazlyk (öz-özüňe ynanmazlyk) bildirmegiň we ony çözmegiň tertibi şu Kodeksiň 3-nji babynyň düzgünleri boýunça kesgitlenilýär.

2984-nji madda. Psihologyň kazyýet seljerişine gatnaşmagy

1. Kazyýetiň garamagyna görä psiholog kazyýet seljerişine gatnaşdyrylyp bilner.

2. Psihologyň kazyýet seljerişine gatnaşmagy şu Kodeksiň 16-njy babynyň düzgünleri boýunça kesgitlenilýär.

2985-nji madda. Psihologyň borçlary

1. Psiholog öz işini amala aşyranda şulara borçludyr:

1) psihologik kömegi alyjynyň şahsy mertebesine hormat goýmaga, hukuklaryny, azatlyklaryny we kanuny bähbitlerini goramaga;

2) tarapgöýsüz bolmaga, psihologik kömegi alyja köre-körlük bilen garalmagyna ýol bermezlige;

3) öz hünär borçlaryny ak ýürek bilen ýerine ýetirmäge;

4) amaly psihologiýanyň meselelerine degişli kadalaşdyryjy resminamalar barada habarly bolmaga;

5) hünär etikasynyň kadalaryny berjaý etmäge;

6) psihologik kömegini edende özüne mälim bolan maglumatlaryň ýaşyrynlygyny saklamaga;

7) Türkmenistanyň kanunçylygynda göz öňünde tutulan başga borçlary ýerine ýetirmäge.

2. Psiholog öz öňünde goýlan soraglar boýunça dogry netijenama bermäge borçludyr.

2986-nji madda. Psihologyň hukuklary

1. Psihologyň şu aşakdakylara hukugy bardyr:

1) özüniň abraýyny we mertebesini goramaga;

2) kazyýet mejlisinde işe gatnaşýan adamlara we şaýatlara soraglary bermäge;

3) psihologik kömeginiň edilmeginiň görnüşini we formasyny kesgitlemäge we psihologik kömegi alyjynyň psihologik meselesine görä maslahatlary bermäge;

4) Türkmenistanyň kanunçylygynda göz öňünde tutulan gaýry hukuklardan peýdalanmaga.

2. Psiholog şaýada görkezme bermekden ýüz döndermäge mümkinçilik berýän esaslar bolan halatynda, psihologyň maslahatyny geçirmekden ýüz dönderip biler. Başga esasly sebäpler bolan halatynda, kazyýet psihologyň maslahatyny geçirmekden psihology boşadyp biler.

2987-nji madda. Psihologyň netijenamasy

1. Psiholog netijenamany ýazmaça görnüşde berýär we ony öz goly bilen tassyklaýar.

2. Kazyýet tarapyndan bellenilen psihologyň geçiren maslahatynyň netijesi netijenamada esaslandyrylan bolmalydyr. Eger psiholog maslahat geçirende iş boýunça ähmiýeti bolan goşmaça ýagdaýlary anyklan bolsa, ol bu ýagdaýlar hakynda netijelerini netijenama girizmäge hukuklydyr.

2988-nji madda. Psihologyň netijenamasyna kazyýetiň baha bermegi

Psihologyň netijenamasynyň kazyýet üçin öňünden bellenilen subut ediji güýji ýokdur we şu Kodeksiň 57-nji maddasynda bellenilen düzgünler boýunça kazyýet tarapyndan baha berilýär. Kazyýetiň netijenama bilen razylaşmazlygy iş boýunça çözgütde delillendirilmelidir.»;

20) 387-nji maddanyň ikinji böleginde:

2-nji bentde «Türkmenistanyň Ýokary kazyýetiniň raýat işleri boýunça kazyýet kollegiýasyna» diýen sözleri «degişlilikde Türkmenistanyň Ýokary kazyýetiniň raýat işleri boýunça kazyýet kollegiýasyna ýa-da maşgala işleri boýunça kazyýet kollegiýasyna» diýen sözlere çalşyrmaly;

3-nji bentde «raýat işleri boýunça kazyýet kollegiýasynyň» diýen sözlerden soň «ýa-da maşgala işleri boýunça kazyýet kollegiýasynyň» diýen sözleri goşmaly;

4-nji bentde «Giňişleýin mejlisiniň» we «Giňişleýin mejlisine» diýen sözleri degişlilikde «Plenumynyň» we «Plenumyna» diýen sözlere çalşyrmaly;

21) 393-nji maddanyň üçünji böleginde «raýat işleri boýunça kazyýet kollegiýasynda» diýen sözlerden soň «, maşgala işleri boýunça kazyýet kollegiýasynda» diýen sözleri goşmaly, «Giňişleýin mejlisinde» diýen sözleri «Plenumynda» diýen söze çalşyrmaly;

22) 397-nji maddada:

ikinji bölekde:

ikinji tesimde «raýat işleri boýunça kazyýet kollegiýasynda» diýen sözlerden soň «ýa-da maşgala işleri boýunça kazyýet kollegiýasynda» diýen sözleri goşmaly;

soňky tesimde «Giňişleýin mejlisinde» we «Giňişleýin mejlisiň» diýen sözleri degişlilikde «Plenumynda» we «Plenumyň» diýen sözlere çalşyrmaly;

üçünji bölekde:

dördünji tesimde «raýat işleri boýunça kazyýet kollegiýasynda» diýen sözlerden soň «ýa-da maşgala işleri boýunça kazyýet kollegiýasynda» diýen sözleri goşmaly;

soňky tesimde «Giňişleýin mejlisinde» diýen sözleri «Plenumynda» diýen söze çalşyrmaly;

altynjy bölekde «raýat işleri boýunça kazyýet kollegiýasy» diýen sözlerden soň «ýa-da maşgala işleri boýunça kazyýet kollegiýasy» diýen sözleri goşmaly, «Giňişleýin mejlisi» diýen sözleri «Plenumy» diýen söze çalşyrmaly;

ýedinji bölekde «Giňişleýin mejlisde» diýen sözleri «Plenumda» diýen söze çalşyrmaly.

11. 2009-njy ýylyň 15-nji awgustyndaky «Türkmenistanyň prokuraturasy hakynda» Türkmenistanyň Kanunynyň (2015-nji ýylyň 21-nji noýabryndaky Türkmenistanyň Kanunynyň rejelenen görnüşinde) (Türkmenistanyň Mejlisiniň Maglumatlary, 2015 ý., № 4, 139-njy madda; 2017 ý., № 1, 31-nji madda; 2018 ý., № 2, 39-njy madda, № 4, 91-nji madda; 2020 ý., № 1, 10-njy madda; 2021 ý., № 1, 14-nji madda; 2023 ý., № 1, 5-nji madda, № 2, 33-nji madda) 47-nji we 48-nji maddalarynyň mazmunynda «Giňişleýin mejlisiniň» diýen sözleri «Plenumynyň» diýen söze çalşyrmaly.

12. 2009-njy ýylyň 21-nji noýabryndaky «Ýarag hakynda» Türkmenistanyň Kanunynyň (Türkmenistanyň Mejlisiniň Maglumatlary, 2009 ý., № 4, 78-nji madda; 2012 ý., № 3, 65-nji madda; 2015 ý., № 2, 63-nji madda; 2016 ý., № 1, 67-nji madda, № 2, 103-nji madda; 2017 ý., № 3, 110-njy madda; 2019 ý., № 1, 10-njy madda; 2020 ý., № 3, 41-nji madda; 2023 ý., №4, 92-nji madda) 7-nji maddasynyň birinji böleginde «Türkmenaragatnaşyk» agentliginiň» diýen sözleri «Türkmenistanyň Aragatnaşyk ministrliginiň» diýen sözlere çalşyrmaly.

13. 2010-njy ýylyň 12-nji martyndaky «Aragatnaşyk hakynda» Türkmenistanyň Kanunynda (Türkmenistanyň Mejlisiniň Maglumatlary, 2010 ý., № 1, 17-nji madda; 2014 ý., № 2, 82-nji madda; 2017 ý., № 1, 35-nji madda, № 3, 110-njy madda; 2018 ý., № 2, 52-nji madda; 2019 ý., № 2, 36-njy madda; 2020 ý., № 3, 51-nji madda; Türkmenistanyň Milli Geňeşiniň Maglumatlary, 2021 ý., № 2-3, 53-nji madda, № 4, 139-njy madda):

1) 6-njy maddanyň birinji böleginde «, Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň ýanyndaky Ulag we kommunikasiýalar agentligi we Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň ýanyndaky Ulag we kommunikasiýalar agentliginiň «Türkmenaragatnaşyk» agentligi» diýen sözleri «we Türkmenistanyň Aragatnaşyk ministrligi» diýen sözlere çalşyrmaly;

2) 7-nji maddanyň 4-nji bendinde «Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň ýanyndaky Ulag we kommunikasiýalar agentligine we Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň ýanyndaky Ulag we kommunikasiýalar agentliginiň «Türkmenaragatnaşyk» agentligine» diýen sözleri «Türkmenistanyň Aragatnaşyk ministrligine» diýen sözlere çalşyrmaly;

3) 8-nji maddany şu görnüşde beýan etmeli:

«8-nji madda. Türkmenistanyň Aragatnaşyk ministrliginiň ygtyýarlygy

1. Türkmenistanyň Aragatnaşyk ministrligi:

1) aragatnaşyk babatda milli resurslaryň paýlanylmagyny we peýdalanylmagyny hem goşmak bilen, aragatnaşyk babatda döwlet syýasatynyň amala aşyrylmagyny üpjün edýär;

2) aragatnaşyk babatda işiň döwlet tarapyndan düzgünleşdirilmegini we oňa gözegçilik edilmegini amala aşyrýar;

3) Türkmenistanda aragatnaşyk pudagyny ösdürmegiň we kämilleşdirmegiň esasy ugurlarynyň işlenip düzülmegini we durmuşa geçirilmegini guraýar;

4) aragatnaşyk babatda pudagara işi utgaşdyrýar;

5) aragatnaşygy ösdürmegiň milli we pudak maksatnamalaryny işläp düzýär we olaryň amala aşyrylmagyny guraýar;

6) Türkmenistanyň aragatnaşyk babatda kadalaşdyryjy hukuk namalaryny işläp düzýär we öz ygtyýarlygynyň çäginde tassyklaýar;

7) Türkmenistanyň Ministrler Kabinetine aragatnaşyk resurslaryny ösdürmegiň meseleleri boýunça teklipleri girizýär;

8) radioýygylyk spektriniň netijeli peýdalanylmagynyň meýilleşdirilmegini guraýar;

9) aragatnaşyk hyzmatlary bazarynyň işlemegi üçin şertleri döredýär;

10) aragatnaşyk babatdaky milli resurslaryň dolandyrylmagyny guraýar;

11) Türkmenistanyň kanunçylygyna laýyklykda, aragatnaşyk babatdaky işiň we kiberhowpsuzlyk babatda işiň ygtyýarlylandyrylmagyny amala aşyrýar;

12) Türkmenistanyň kanunçylygyna laýyklykda, ýuridik we fiziki şahslaryň aragatnaşyk babatda gatnaşyklary düzgünleşdirmäge degişli meseleleri boýunça ýüztutmalaryna garaýar;

13) dessin-agtaryş işini amala aşyrýan edaralara degişli çäreleri geçirmekde ýardam edýär;

14) belgileýiş ulgamynyň işlenip düzülmegini we telekommunikasiýa aragatnaşyk ulgamlarynyň belgilenmeginiň meýilnamasynyň dolandyrylmagyny guraýar;

15) aragatnaşyk babatda ylmy taýdan işläp taýýarlamalaryň ornaşdyrylmagyny, işgärleriň taýýarlanylmagyny we gaýtadan taýýarlanylmagyny guraýar;

16) aragatnaşyk serişdeleri şahsyýetiň, jemgyýetiň we döwletiň bähbitlerine zyýan ýetirmek maksady bilen peýdalanylan halatynda, pudaga degişliligine we eýeçiliginiň görnüşine garamazdan, tehniki serişdeleriň, telekommunikasiýa we poçta aragatnaşyk ulgamlarynyň işini togtadýar;

17) aragatnaşyk babatda döwlet tehniki gözegçilik barlagyny we gözegçiligini amala aşyrýar;

18) adamlaryň janyna we saglygyna, daşky gurşawa hem-de ýaşaýyş ulgamlarynyň kadaly işlemegine howp döredýän aragatnaşyk ulgamlarynyň tehnologik enjamyny ulanmagyň, zähmeti goramagyň we howpsuzlyk tehnikasynyň kadalarynyň bozulmalary ýüze çykarylan mahalynda, aragatnaşygyň aýry-aýry serişdeleriniň ýa-da ulgamlarynyň işindäki bozulmalary düzetmek hakynda teklipnamalary iberýär;

19) Türkmenistanyň milli howpsuzlyk edaralary bilen aragatnaşyk babatda milli howpsuzlygy üpjün etmek boýunça talaplary belleýän kadalaşdyryjy hukuk namalaryny ylalaşýar, şeýle hem olar bilen bilelikde aragatnaşyk babatda milli howpsuzlygy üpjün etmegiň meseleleri boýunça aragatnaşyk operatorlarynyň işini utgaşdyrýar;

20) Türkmenistanyň çäginde aragatnaşyk hyzmatlaryny edýän ýuridik we fiziki şahslar bilen özara gatnaşyklary düzgünleşdirýär, olaryň özara hereketini utgaşdyrýar, olaryň telekommunikasiýa we poçta aragatnaşygynyň esasy hyzmatlaryny etmeginiň şertlerini kesgitleýär;

21) Türkmenistanyň kanunçylygynda bellenilen tertipde poçta markalarynyň, belgilenen bukjalaryň we gutlaglyklaryň çap edilmegini hem-de ýaýradylmagyny guraýar;

22) aragatnaşyk hyzmatlaryny peýdalanyjylaryň hukuklaryny we kanuny bähbitlerini goraýar, aragatnaşyk operatorlary bilen aragatnaşyk hyzmatlaryny peýdalanyjylaryň özara gatnaşyklarynyň meselelerine garaýar;

23) milli elektron kommunikasiýa ulgamlaryny işläp taýýarlaýjylaryň Döwlet sanawyny hem-de milli elektron kommunikasiýa ulgamlarynyň Döwlet sanawyny ýöredýär;

24) aragatnaşyk babatda halkara hyzmatdaşlygy amala aşyrýar;

25) aragatnaşyk babatda beýleki ygtyýarlyklary amala aşyrýar.

2. Türkmenistanyň Aragatnaşyk ministrliginiň öz ygtyýarlygynyň çäklerinde kabul eden kadalaşdyryjy hukuk namalary Türkmenistanyň çäginde ähli ýuridik we fiziki şahslar tarapyndan hökmany ýerine ýetirilmäge degişlidir.

3. Türkmenistanyň kanunçylygynda bellenilen tertipde aragatnaşyk babatda işi amala aşyrýan we radioýygylyk spektrini peýdalanýan ýuridik we fiziki şahslaryň aragatnaşyk obýektlerine barmaga hukugy bardyr.»;

4) 81-nji maddany güýjüni ýitiren diýip ykrar etmeli;

5) 11-nji maddada:

ikinji bölekde «Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň ýanyndaky Ulag we kommunikasiýalar agentliginiň «Türkmenaragatnaşyk» agentligi Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň ýanyndaky Ulag we kommunikasiýalar agentligi bilen ylalaşyp» diýen sözleri «Türkmenistanyň Aragatnaşyk ministrligi Türkmenistanyň Ministrler Kabineti bilen ylalaşyp» diýen sözlere çalşyrmaly;

üçünji, bäşinji we altynjy böleklerde «Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň ýanyndaky Ulag we kommunikasiýalar agentliginiň «Türkmenaragatnaşyk» agentliginiň» we «Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň ýanyndaky Ulag we kommunikasiýalar agentliginiň «Türkmenaragatnaşyk» agentligi» diýen sözleri degişlilikde «Türkmenistanyň Aragatnaşyk ministrliginiň» we «Türkmenistanyň Aragatnaşyk ministrligi» diýen sözlere çalşyrmaly;

6) 13-nji maddanyň ikinji we bäşinji böleklerinde, 15-nji maddanyň üçünji böleginde, 17-nji maddanyň dördünji we altynjy böleklerinde, 29-njy we 31-nji maddalaryň birinji böleklerinde, 33-nji maddanyň üçünji we altynjy böleklerinde we 48-nji maddanyň ikinji böleginde «Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň ýanyndaky Ulag we kommunikasiýalar agentligi», «Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň ýanyndaky Ulag we kommunikasiýalar agentliginiň «Türkmenaragatnaşyk» agentligi», «Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň ýanyndaky Ulag we kommunikasiýalar agentliginiň» we «Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň ýanyndaky Ulag we kommunikasiýalar agentliginiň «Türkmenaragatnaşyk» agentliginiň» diýen sözleri degişlilikde «Türkmenistanyň Aragatnaşyk ministrligi» we «Türkmenistanyň Aragatnaşyk ministrliginiň» diýen sözlere çalşyrmaly.

14. 2010-njy ýylyň 10-njy maýyndaky «Türkmenistanda adwokatura we adwokatlyk işi hakynda» Türkmenistanyň Kanunynyň (Türkmenistanyň Mejlisiniň Maglumatlary, 2010 ý., № 2, 29-njy madda; 2015 ý., № 3, 105-nji madda; 2017 ý., № 1, 13-nji madda; 2018 ý., № 2, 43-nji madda, № 4, 91-nji madda; 2019 ý., № 4, 63-nji madda, 2023 ý., № 2, 31-nji madda; 2024 ý., № 3, 26-njy madda) 5-nji maddasynyň birinji böleginiň 4-nji bendinde we 17-nji maddasynyň dördünji böleginde «dolandyryş hukuk tertibiniň» diýen sözleri «administratiw hukuk» diýen sözlere çalşyrmaly.

15. 2010-njy ýylyň 10-njy maýyndaky «Ýerine ýetiriji häkimiýetiň ýerli edaralary hakynda» Türkmenistanyň Kanunynyň (Türkmenistanyň Mejlisiniň Maglumatlary, 2010 ý., № 2, 33-nji madda; 2012 ý., № 1, 15-nji madda; 2014 ý., № 2, 85-nji madda; 2015 ý., № 2, 74-nji madda; 2017 ý., №1, 41-nji madda, № 4, 149-njy madda; 2019 ý., № 4, 98-nji madda; 2021 ý., № 1, 25-nji madda; 2023 ý., № 1, 5-nji madda, № 2, 33-nji madda) 20-nji maddasynyň ikinji böleginde «dolandyryş» diýen sözi «administratiw» diýen söze çalşyrmaly.

16. 2011-nji ýylyň 21-nji maýyndaky «Türkmenistanyň içeri işler edaralary hakynda» Türkmenistanyň Kanunynyň (Türkmenistanyň Mejlisiniň Maglumatlary, 2011 ý., № 2, 39-njy madda; 2016 ý., № 1, 64-nji madda; 2017 ý., № 1, 16-njy we 31-nji maddalar, № 4, 145-nji madda; 2018 ý., № 2, 37-nji madda; 2019 ý., № 1, 10-njy madda, № 4, 92-nji madda; 2020 ý., № 1, 10-njy madda, № 3, 41-nji madda, № 4, 82-nji madda; 2021 ý., № 1, 14-nji madda; Türkmenistanyň Milli Geňeşiniň Maglumatlary, 2021 ý., № 4, 151-nji madda; Türkmenistanyň Mejlisiniň Maglumatlary, 2023 ý., № 1, 5-nji madda, № 2, 33-nji madda; 2025 ý., № 2, 20-nji madda) 8-nji maddasynyň üçünji we dördünji böleklerinde «Türkmenaragatnaşyk» agentligi» we «Türkmendemirýollary» agentligi» diýen sözleri degişlilikde «Türkmenistanyň Aragatnaşyk ministrligi» we «Türkmenistanyň Demir ýol ulaglary ministrligi» diýen sözlere çalşyrmaly.

17. 2012-nji ýylyň 31-nji martyndaky «Döwlet pensiýa ätiýaçlandyrmasy hakynda» Türkmenistanyň Kanunynyň (Türkmenistanyň Mejlisiniň Maglumatlary, 2012 ý., № 1, 38-nji madda; 2013 ý., № 4, 91-nji madda; 2014 ý., № 3, 113-nji madda; 2015 ý., № 3, 114-nji madda; 2017 ý., № 4, 147-nji we 170-nji maddalar; 2018 ý., № 2, 43-nji madda, № 4, 109-njy madda; 2020 ý., № 3, 47-nji madda, 2021 ý., № 1, 17-nji madda) 9-njy maddasyndan soň şu mazmunly maddany goşmaly:

«91-njy madda. Bikanun pensiýa gatançlaryny hakyky däl diýip ykrar etmek we olary döwletiň haýryna almak

1. Kazyýetiň kanuny güýje giren hökümi bilen anyklanylan hakykat ýüzünde işlemedik adamlaryň — ätiýaçlandyrylan şahslaryň atly pensiýa hasaplaryna ýazylan pensiýa gatançlary hakyky däl diýip ykrar edilýär.

2. Ätiýaçlandyrylan şahsyň atly pensiýa hasabyna ýazylan pensiýa gatançlaryny hakyky däl diýip ykrar etmek we olary döwletiň haýryna almak prokuroryň hak isleýiş arzasy esasynda Türkmenistanyň raýat iş ýörediş kanunçylygynda göz öňünde tutulan tertipde geçirilýär.».

18. 2013-nji ýylyň 2-nji martyndaky «Awtomobil ulagy hakynda» Türkmenistanyň Kanunynda (Türkmenistanyň Mejlisiniň Maglumatlary, 2013 ý., № 1, 6-njy madda; 2019 ý., № 2, 36-njy madda; 2025 ý., № 1, 7-nji madda):

1) 10-njy maddada:

birinji bölekde «, Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň ýanyndaky Ulag we kommunikasiýalar agentligi, Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň ýanyndaky Ulag we kommunikasiýalar agentliginiň «Türkmenawtoulaglary» agentligi» diýen sözleri «we Türkmenistanyň Awtomobil ulaglary ministrligi» diýen sözlere çalşyrmaly;

ikinji bölekde «Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň ýanyndaky Ulag we kommunikasiýalar agentligi,» diýen sözleri aýyrmaly;

2) 11-nji maddanyň 31-nji bendini güýjüni ýitiren diýip ykrar etmeli;

3) 12-nji maddany şu görnüşde beýan etmeli:

«12-nji madda. Ygtyýarly edaranyň ygtyýarlygy

Ygtyýarly edara:

1) awtomobil ulagy çygrynda ýeke-täk döwlet syýasatyny durmuşa geçirýär;

2) awtomobil ulagy çygrynda işiň döwlet tarapyndan düzgünleşdirilmegini we gözegçiligini amala aşyrýar;

3) awtomobil ulagyny ösdürmegiň milli we pudak maksatnamalaryny işläp düzýär we olaryň amala aşyrylmagyny guraýar;

4) awtomobil ulagy çygrynda kadalaşdyryjy hukuk namalary işläp düzýär we öz ygtyýarlylygynyň çäklerinde tassyklaýar;

5) ulag hyzmatlary bazarynyň ýagdaýyny seljerýär we awtomobil ulagyny ösdürmegiň geljekki ugurlaryny kesgitleýär;

6) Türkmenistanyň kanunçylygyna laýyklykda, awtomobil ulagy çygryndaky işiň aýry-aýry görnüşlerini amala aşyrmak üçin ygtyýarnamalary berýär;

7) Türkmenistanyň kanunçylygyna laýyklykda, awtoulagda daşamagyň aýry-aýry görnüşleri üçin nyrhlary belleýär;

8) awtoulagda ýükleriň, ýolagçylaryň we goşlaryň daşalmagyna, şeýle hem bu işleriň durnukly hem-de howpsuz amala aşyrylmagyna gözegçilik edýär;

9) wagty bellenilen gatnawda awtoulagda ýolagçy gatnatmagyň şäherara we halkara ugurlaryny açmak üçin rugsatlary berýär;

10) awtomobil ulagy çygrynda halkara hyzmatdaşlygyny amala aşyrýar hem-de halkara we döwletara gatnaşyklarda Türkmenistanyň bähbitlerine wekilçilik edýär;

11) fiziki we ýuridik şahslara degişli awtoulag serişdelerine tehniki abatlaýyş we gaýtadan enjamlaşdyryş hyzmatlarynyň edilmegini hem-de döwlet edaralarynyň, kärhanalarynyň we guramalarynyň awtoulag serişdeleriniň ýerlenilmegini üpjün edýär;

12) Türkmenistanyň kanunçylygyna laýyklykda, öz ygtyýarlylygyna degişli edilen beýleki wezipeleri amala aşyrýar.»;

4) 121-nji maddany güýjüni ýitiren diýip ykrar etmeli.

19. 2014-nji ýylyň 8-nji noýabryndaky «Ýerine ýetiriş önümçiligi we kazyýet ýerine ýetirijileriniň hukuk ýagdaýy hakynda» Türkmenistanyň Kanunynda (Türkmenistanyň Mejlisiniň Maglumatlary, 2014 ý., № 4, 136-njy madda; 2015 ý., № 3, 103-nji madda; 2016 ý., № 1, 60-njy madda; 2017 ý., № 4, 144-nji madda; 2020 ý., № 1, 8-nji madda; Türkmenistanyň Milli Geňeşiniň Maglumatlary, 2021 ý., № 4, 150-nji madda; Türkmenistanyň Mejlisiniň Maglumatlary, 2023 ý., № 2, 33-nji madda, № 4, 89-njy madda):

1) 6-njy maddanyň birinji böleginde:

birinji tesimde «ýerine ýetiriş önümçiligine» diýen sözleri «ýerine ýetirilmäge» diýen sözlere çalşyrmaly;

1-nji bentden soň şu mazmunly bendi goşmaly:

«11) buýruk önümçiligi boýunça kesgitnamalar;»;

7-nji bendi aýyrmaly, 8-nji, 9-njy, 10-njy, 11-nji we 12-nji bentleri degişlilikde 7-nji, 8-nji, 9-njy, 10-njy we 11-nji bentler diýip hasap etmeli;

2) 7-nji maddanyň birinji böleginiň 3-nji, 4-nji we 5-nji bentlerinde «çözgüdiň» diýen sözi «kazyýet kararynyň» diýen sözlere çalşyrmaly;

3) 11-nji maddanyň bäşinji böleginde we 25-nji maddada «şahadatnamasyny», «şahadatnamasy» we «şahadatnamalary» diýen sözleri degişlilikde «şahsyýetnamasyny», «şahsyýetnamasy» we «şahsyýetnamalary» diýen sözlere çalşyrmaly;

4) 13-nji maddanyň 13-nji bendinde «ulagyny» diýen sözi «ulag serişdesini» diýen sözlere çalşyrmaly;

5) 22-nji maddanyň dördünji böleginde «açmagyň» diýen sözi «gozgamagyň» diýen söze çalşyrmaly;

6) 30-njy maddanyň üçünji böleginde «bergidaryň esaslandyrylan ýazmaça arzasy boýunça» diýen sözleri aýyrmaly;

7) 50-nji maddanyň 7-nji bendini şu görnüşde beýan etmeli:

«7) bergidar çagyryş boýunça harby gullugy geçende;»;

8) 54-nji maddanyň birinji böleginde «ygtyýarlyklaryna degişli bolan çägindäki kazyýetiň çözgüdi ýerine ýetirilýän bolsa, şol» diýen sözleri «kazyýet çözgüdiniň ýerine ýetirilýän çägindäki» diýen sözlere çalşyrmaly;

9) 113-nji maddanyň bäşinji böleginde «sanksiýasyny» diýen sözi «resminamasyny» diýen söze çalşyrmaly.

20. 2014-nji ýylyň 20-nji dekabryndaky «Türkmenistanda Internet torunyň ösüşini we internethyzmatlaryny etmegi hukuk taýdan düzgünleşdirmek hakynda» Türkmenistanyň Kanunynyň (Türkmenistanyň Mejlisiniň Maglumatlary, 2014 ý., № 4, 160-njy madda; 2017 ý., № 4, 173-nji madda; 2019 ý., № 2, 39-njy madda; 2020 ý., № 3, 51-nji madda; Türkmenistanyň Milli Geňeşiniň Maglumatlary, 2021 ý., № 4, 139-njy madda) 1-nji maddasynyň birinji böleginiň 42-nji bendinde we 111-nji maddasynyň birinji böleginde «Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň ýanyndaky Ulag we kommunikasiýalar agentliginiň «Türkmenaragatnaşyk» agentligi» diýen sözleri «Türkmenistanyň Aragatnaşyk ministrligi» diýen sözlere çalşyrmaly.

21. 2017-nji ýylyň 4-nji fewralyndaky «Howply önümçilik desgalarynyň senagat howpsuzlygy hakynda» Türkmenistanyň Kanunynda (Türkmenistanyň Mejlisiniň Maglumatlary, 2017 ý., № 1, 7-nji madda):

9-njy maddanyň bäşinji böleginiň ikinji tesiminde, 10-njy maddanyň birinji böleginiň 17-nji bendinde we 13-nji maddanyň ikinji böleginiň 3-nji bendinde «jogapkärçiligiň Türkmenistanyň kanunçylygyna laýyklykda baglaşylan hökmany» we «jogapkärçiligiň hökmany» diýen sözleri degişlilikde «üçünji taraplaryň öňündäki raýat-hukuk jogapkärçiliginiň Türkmenistanyň kanunçylygyna laýyklykda baglaşylan hökmany döwlet» we «üçünji taraplaryň öňündäki raýat-hukuk jogapkärçiliginiň hökmany döwlet» diýen sözlere çalşyrmaly;

16-njy maddany şu görnüşde beýan etmeli:

«16-njy madda. Howply önümçilik desgasynda heläkçiligiň ýa-da hadysanyň netijesinde ýetirilen zyýan üçin üçünji taraplaryň öňündäki raýat-hukuk jogapkärçiliginiň hökmany döwlet ätiýaçlandyryşy

Howply önümçilik desgasynda heläkçiligiň ýada hadysanyň netijesinde ýetirilen zyýan üçin üçünji taraplaryň öňündäki raýat-hukuk jogapkärçiliginiň hökmany döwlet ätiýaçlandyryşyny geçirmegiň düzgünleri Türkmenistanyň Ministrler Kabineti tarapyndan tassyklanylýar.».

22. 2017-nji ýylyň 26-njy awgustyndaky «Hukuk namalary hakynda» Türkmenistanyň Kanunynyň (Türkmenistanyň Mejlisiniň Maglumatlary, 2017 ý., № 3, 96-njy madda; 2018 ý., № 2, 34-nji madda; 2020 ý., № 1, 7-nji madda; 2021 ý., № 1, 24-nji madda; Türkmenistanyň Milli Geňeşiniň Maglumatlary, 2021 ý., № 4, 151-nji madda; Türkmenistanyň Mejlisiniň Maglumatlary, 2023 ý., № 1, 5-nji madda, № 4, 89-njy madda) 57-nji maddasynyň birinji böleginiň üçünji tesiminde «Giňişleýin mejlisi» diýen sözleri «Plenumy» diýen söze çalşyrmaly.

23. 2018-nji ýylyň 20-nji oktýabryndaky «Radioýygylyk spektri hakynda» Türkmenistanyň Kanunynyň (Türkmenistanyň Mejlisiniň Maglumatlary, 2018 ý., № 4, 88-nji madda; 2019 ý., № 1, 13-nji madda; 2020 ý., № 3, 51-nji madda; Türkmenistanyň Milli Geňeşiniň Maglumatlary, 2021 ý., № 4, 139-njy madda) ýazgysynda «Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň ýanyndaky Ulag we kommunikasiýalar agentliginiň «Türkmenaragatnaşyk» agentliginiň» we «Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň ýanyndaky Ulag we kommunikasiýalar agentliginiň «Türkmenaragatnaşyk» agentligi» diýen sözleri degişlilikde «Türkmenistanyň Aragatnaşyk ministrliginiň» we «Türkmenistanyň Aragatnaşyk ministrligi» diýen sözlere çalşyrmaly.

24. 2019-njy ýylyň 6-njy sentýabryndaky «Kiberhowpsuzlyk hakynda» Türkmenistanyň Kanunynda (Türkmenistanyň Mejlisiniň Maglumatlary, 2019 ý., № 3, 56-njy madda; 2020 ý., № 3, 51-nji madda; Türkmenistanyň Milli Geňeşiniň Maglumatlary, 2021 ý., № 4, 139-njy madda):

1) 6-njy maddanyň birinji böleginde «Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň ýanyndaky Ulag we kommunikasiýalar agentligi, Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň ýanyndaky Ulag we kommunikasiýalar agentliginiň «Türkmenaragatnaşyk» agentligi, Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň ýanyndaky Ulag we kommunikasiýalar agentliginiň «Türkmenaragatnaşyk» agentliginiň ýanyndaky Döwlet kiberhowpsuzlyk gullugy» diýen sözleri «Türkmenistanyň Aragatnaşyk ministrligi, Türkmenistanyň Aragatnaşyk ministrliginiň ýanyndaky Döwlet kiberhowpsuzlyk gullugy» diýen sözlere çalşyrmaly;

2) 8-nji maddany şu görnüşde beýan etmeli:

«8-nji madda. Kiberhowpsuzlygy üpjün etmek babatda Türkmenistanyň Aragatnaşyk ministrliginiň ygtyýarlygy

Kiberhowpsuzlygy üpjün etmek babatda Türkmenistanyň Aragatnaşyk ministrligi:

1) ýeke-täk döwlet syýasatyny durmuşa geçirýär;

2) döwlet maksatnamalaryny durmuşa geçirýär;

3) kadalaşdyryjy hukuk namalaryny işläp taýýarlaýar we öz ygtyýarlygynyň çäginde tassyklaýar;

4) Türkmenistanyň kanunçylygynda öz ygtyýarlygyna degişli edilen beýleki wezipeleri amala aşyrýar.»;

3) 81-nji maddany güýjüni ýitiren diýip ykrar etmeli.

25. 2022-nji ýylyň 20-nji noýabryndaky «Notariat we notarial işi hakynda» Türkmenistanyň Kanunynyň (Türkmenistanyň Milli Geňeşiniň Maglumatlary, 2022 ý., № 4, 107-nji madda; Türkmenistanyň Mejlisiniň Maglumatlary, 2023 ý., № 1, 5-nji madda, № 2, 29-njy madda) 44-nji we 45-nji maddalarynyň birinji bölekleriniň 15-nji bentlerinde we 47-nji maddasynyň birinji böleginiň 13-nji bendinde «ýerine ýetiriliş» diýen sözleri «ýerine ýetiriş» diýen sözlere çalşyrmaly.

26. 2025-nji ýylyň 12-nji aprelindäki «Kazyýet hakynda» Türkmenistanyň Kanunynda (Türkmenistanyň Mejlisiniň Maglumatlary, 2025 ý., № 1, 1-nji madda):

1) 16-njy maddanyň üçünji böleginiň birinji tesiminde «şeýle-de Türkmenistanyň Ýokary kazyýetiniň,» diýen sözlerden soň «Türkmenistanyň Arbitraž kazyýetiniň,» diýen sözleri goşmaly;

2) 33-nji maddanyň birinji böleginde «we administratiw» diýen sözleri aýyrmaly;

3) 56-njy maddany şu görnüşde beýan etmeli:

«56-njy madda. Kazynyň wezipä bellenilmegi, ygtyýarlyklarynyň möhleti we başga kazyýete kazy wezipesine geçirilmegi

1. Türkmenistanyň Konstitusiýasyna laýyklykda, ähli kazyýetleriň kazylary Türkmenistanyň Prezidenti tarapyndan wezipä bellenilýär.

2. Ilkinji gezek kazy wezipesine bellenilen kazynyň ygtyýarlyklarynyň möhleti — bäş ýyl. Soňra kazy gaýtadan kazy wezipesine bellenilende, onuň kazylyk iş döwri bäş ýyldan az bolsa, onuň ygtyýarlyklarynyň möhleti täzeden bäş ýyl hasaplanýar.

3. Azyndan bäş ýyl kazylyk iş döwri bolan kazy täzeden kazy wezipesine bellenilende, onuň ygtyýarlyklarynyň möhleti kazynyň wezipesinde bolmaklygyň aňryçäk ýaşy bilen çäklendirilýär.

4. Ygtyýarlyklarynyň möhleti kazynyň wezipesinde bolmaklygyň aňryçäk ýaşy bilen çäklendirilen kazy, Türkmenistanyň Ýokary kazyýetiniň Başlygynyň teklipnamasy esasynda Türkmenistanyň Prezidentiniň Buýrugy bilen deň derejeli kazyýete üç ýyldan köp bolmadyk möhlete kazy wezipesine geçirilip bilner. Şunda şol bir adam şol bir kazyýete yzygider iki gezekden artyk kazy wezipesine geçirilip bilinmez.

Kazynyň deň derejeli kazyýete kazy wezipesine geçirilmegi onuň şol ýa-da başga kazyýete şu Kanunda bellenen tertipde wezipä bellenilmegine päsgelçilik bolup durmaýar we şeýle ýagdaýda kazynyň wezipä geçirilmegi öz-özünden ýatyrylýar.

5. Eger kazynyň ygtyýarlyklarynyň möhleti onuň kazyýet işine seredýän döwründe tamamlanýan bolsa, onuň ygtyýarlyklary işiň seljerilmegi tamamlanýança saklanyp galýar.»;

4) 58-nji maddanyň üçünji böleginde «wezipesine bellenilip» diýen sözlerden soň «ýa-da geçirilip» diýen sözleri goşmaly;

5) 66-njy maddanyň ikinji bölegine şu mazmunly tesimleri goşmaly:

«Ilkinji gezek ýa-da kazylyk iş döwri bäş ýyldan az bolan ýagdaýynda kazynyň wezipesine bellenilen kazylar ygtyýarlyklarynyň möhletiniň dowamynda Türkmenistanyň Ýokary kazyýeti tarapyndan bellenen tertipde her ýylda umumy dowamlylygy bir aýdan az bolmadyk kazynyň kwalifikasiýasyny ýokarlandyrmak boýunça okuwlary geçmelidirler.

Ygtyýarlyklarynyň möhleti kazynyň wezipesinde bolmaklygyň aňryçäk ýaşy bilen çäklendirilen kazylar Türkmenistanyň Ýokary kazyýeti tarapyndan bellenilen tertipde kazynyň kwalifikasiýasyny ýokarlandyrmak boýunça okuwlara gatnaşýarlar.»;

6) 68-nji maddany şu görnüşde beýan etmeli:

«68-nji madda. Kazyýetiň başlygynyň we kazyýetiň başlygynyň orunbasarynyň wezipe ygtyýarlyklarynyň möhletleri we olaryň kazylyk ygtyýarlyklaryny dowam etmeginiň tertibi

1. Kazyýetiň başlygy we kazyýetiň başlygynyň orunbasary wezipä bäş ýyl möhlete bellenilýär. Şol bir adam şol bir kazyýetde yzygider iki möhletden köp möhlete kazyýetiň başlygy ýa-da kazyýetiň başlygynyň orunbasary wezipesine bellenilip bilinmez.

2. Kazy kazyýetiň başlygy we kazyýetiň başlygynyň orunbasary wezipesine bellenilende, onuň kazylyk ygtyýarlyklarynyň möhleti kazynyň wezipesinde bolmaklygyň aňryçäk ýaşy bilen çäklendirilen hasap edilýär.

3. Kazyýetiň başlygy ýa-da kazyýetiň başlygynyň orunbasary wezipe ygtyýarlyklarynyň möhleti tamamlanandan soň, öz razylygy bilen, şol kazyýetde kazynyň boş iş orny bolan halatynda, kazylyk ygtyýarlyklaryny kazy wezipesinde dowam etdirip biler ýa-da onuň razylygy bilen, şu Kanunda göz öňünde tutulan tertipde başga kazyýete kazy wezipesine bellenilip ýa-da geçirilip bilner.».

27. 2025-nji ýylyň 28-nji iýunyndaky «Saýlawçylaryň bitewi döwlet sanawy hakynda» Türkmenistanyň Kanunynyň (Türkmenistanyň Mejlisiniň Maglumatlary, 2025 ý., № 2, 19-njy madda) 13-nji maddasynyň birinji böleginiň 1-nji we 2-nji bentlerinde we 14-nji maddasynyň birinji böleginde «Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň ýanyndaky Ulag we kommunikasiýalar agentliginiň «Türkmenaragatnaşyk» agentligi we onuň ýanyndaky Döwlet kiberhowpsuzlyk gullugy» we «Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň ýanyndaky Ulag we kommunikasiýalar agentliginiň «Türkmenaragatnaşyk» agentligi» diýen sözleri degişlilikde «Türkmenistanyň Aragatnaşyk ministrligi we Türkmenistanyň Aragatnaşyk ministrliginiň ýanyndaky Döwlet kiberhowpsuzlyk gullugy» we «Türkmenistanyň Aragatnaşyk ministrligi» diýen sözlere çalşyrmaly.

II. Şu Kanun resmi taýdan çap edilen gününden herekete girizilýär.

Türkmenistanyň Prezidenti
Serdar BERDIMUHAMEDOW.

Aşgabat şäheri, 2025-nji ýylyň 22-nji noýabry.