Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň we Prezident Kasym-Žomart Tokaýewiň arasyndaky gepleşikler

Aşgabat, 25-nji oktýabr (TDH). Şu gün paýtagtymyzda Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedowyň we düýn ýurdumyza döwlet sapary bilen gelen Gazagystan Respublikasynyň Prezidenti Kasym-Žomart Tokaýewiň arasynda gepleşikler geçirildi.
Ir bilen dostlukly ýurduň Baştutanynyň awtoulag kerweni Garaşsyzlyk meýdanyna geldi. Bu ýerde belent mertebeli myhmany resmi garşylaýyş dabarasy boldy.
Milli Liderimiz Gazagystan Respublikasynyň Prezidentini mähirli garşylaýar. Iki doganlyk döwletiň Baştutanlary özleri üçin ýörite gurnalan ýere geçýärler. Hormat garawulynyň toparynyň serkerdesi dabaraly hasabat berýär. Gazagystan Respublikasynyň we Türkmenistanyň Döwlet senalary ýaňlanýar.
Prezidentler Gurbanguly Berdimuhamedow we Kasym-Žomart Tokaýew Hormat garawulynyň hatarynyň öňünden geçýärler hem-de Türkmenistanyň Döwlet baýdagyna sarpa goýýarlar.
Iki ýurduň Liderleri Türkmenistanyň we Gazagystanyň resmi wekiliýetleriniň agzalary bilen tanyşýarlar.
Resmi garşylamak dabarasy tamamlanandan soňra, Hormat garawulynyň esgerleri Garaşsyzlyk meýdany boýunça dabaraly ýöriş geçýärler.
Belent mertebeli myhmanyň awtoulag kerweni atly hormat nyzamynyň ugratmagynda Türkmenistanyň Prezidentiniň “Oguz han” köşkler toplumynyň merkezi girelgesine gelýär, bu ýerde gazagystanly kärdeşini Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow garşylaýar.
Iki ýurduň Döwlet baýdaklarynyň öňünde resmi surata düşmek dabarasy tamamlanandan soňra, milli Liderimiz Gazagystanyň Baştutanyny ikitaraplaýyn gepleşikleri geçirmek üçin zala çagyrýar. Bu ýerde ýokary derejedäki ikiçäk gepleşikler boldy.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow belent mertebeli myhmany ýene bir gezek mübärekläp, Türkmenistanyň Gazagystan Respublikasy bilen hemmetaraplaýyn hyzmatdaşlygy mundan beýläk-de giňeltmäge hem-de pugtalandyrmaga uly ähmiýet berýändigini nygtady. Şoňa görä-de, şu günki duşuşyk aýratyn ähmiýete eýedir. Biz onuň netijeleriniň möhüm tapgyrlaýyn waka öwrüljekdigine hem-de köpýyllyk geljek üçin syýasy-diplomatik, söwda-ykdysady we medeni-ynsanperwer gatnaşyklaryň ähli ugurlary boýunça döwletara hyzmatdaşlygy ösdürmäge oňaýly itergi bolup hyzmat etjekdigine ynanýarys diýip, milli Liderimiz belledi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow gazagystanly kärdeşine döwletara gatnaşyklary ösdürmäge goşýan şahsy goşandy üçin minnetdarlyk bildirip, häzirki gepleşikleriň iki ýurduň arasyndaky dostlugy hem-de hyzmatdaşlygy mundan beýläk-de pugtalandyrmaga itergi berjekdigine ynam bildirdi.
Prezident Kasym-Žomart Tokaýew milli Liderimize doganlyk Türkmenistana döwlet sapary bilen gelmäge çakylygy hem-de myhmansöýerlik bilen kabul edilendigi üçin tüýs ýürekden hoşallyk bildirip, ajaýyp Aşgabat şäherinde ýene-de bolmagynyň özi üçin aýratyn ýakymlydygyny nygtady. Belent mertebeli myhman Türkmenistanyň paýtagtynda alnyp barylýan işleriň gerimine hem-de hiline ýokary baha berdi.
Gazagystanyň Lideri bu sapara örän düýpli taýýarlyk görlendigini belledi. Şunuň bilen baglylykda, Kasym-Žomart Tokaýew Gazagystan Respublikasynyň strategik döwletara hyzmatdaşlygyň ösüşine mundan beýläk-de düýpli itergi bermäge çalyşýandygyny tassyklady.
Türkmen halky biziň doganlyk halkymyzdyr. Olaryň arasyndaky dostlugyň kökleri asyrlaryň jümmüşine uzap gidýär. Gazagystanyň we Türkmenistanyň arasynda örän köp umumylyklar bar, bu umumy serhet bilen hem baglanyşyklydyr. Biziň Türkmenistanyň doganlyk halkyna iň gowy hoşmeýilli garaýyşlarymyz bar diýip, belent mertebeli myhman aýtdy.
Prezident Kasym-Žomart Tokaýew ýurtlarymyzyň arasyndaky hyzmatdaşlygy ösdürmegiň meselelerine uly üns berilýändigini belledi. Bu bolsa Gazagystan Respublikasynyň daşary syýasatynyň ileri tutulýan ugrudyr. Şu saparyň dowamynda gol çekiljek möhüm resminamalar ikitaraplaýyn hyzmatdaşlygyň geljekki ugurlaryny kesgitlär.
Belent mertebeli myhman Türkmenistanyň Gazagystan üçin örän ýakyn, doganlyk döwlet bolandygyny hem-de şeýle bolmagynda-da galýandygyny ýene-de bir gezek nygtap, taraplaryň mundan beýläk-de halkara giňişlikde işjeň hyzmatdaşlyk etjekdigine ynam bildirdi. Şunda dostlukly ýurduň Lideri Gazagystan Respublikasynyň Türkmenistanyň Birleşen Milletler Guramasynyň Baş Assambleýasy tarapyndan berkidilen Bitaraplyk derejesine hemişe uly hormat goýýandygyny belledi.
Ynanyşmak we netijeli ýagdaýda geçen gepleşigiň barşynda Prezidentler Gurbanguly Berdimuhamedow we Kasym-Žomart Tokaýew ozal gazanylan ylalaşyklary durmuşa geçirmek hem-de geljegi uly meýilnamalar bilen baglylykda, türkmen-gazak hyzmatdaşlygynyň meseleleriniň giň toplumyny ara alyp maslahatlaşdylar. Şeýle hem taraplar özara gyzyklanma bildirilýän sebit we ählumumy gün tertibiniň möhüm meseleleriniň birnäçesi boýunça pikir alyşdylar.
Soňra gepleşikler iki ýurduň resmi wekiliýetleriniň agzalarynyň gatnaşmagynda giňişleýin düzümde dowam etdirildi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow belent mertebeli myhmany hem-de Gazagystanyň wekiliýetiniň hemme agzalaryny Aşgabatda tüýs ýürekden mübärekledi we Türkmenistana döwlet sapary baradaky çakylygy kabul edendigi üçin Prezident Kasym-Žomart Tokaýewe minnetdarlyk bildirdi. Milli Liderimiziň belleýşi ýaly, şu sapara biziň ýurdumyzda Türkmenistanyň we Gazagystanyň arasyndaky strategik hyzmatdaşlyk gatnaşyklaryny has-da pugtalandyrmak ýolunda möhüm tapgyr hökmünde garalýar.
Biziň ýurtlarymyzyň arasynda häzirki günde ikitaraplaýyn resminamalaryň 120-sini öz içine alýan hyzmatdaşlygyň uly şertnama-hukuk binýady işlenildi. Şolar köp ugurlary gurşap alýar, bu bolsa däp bolan ugurlarda bolşy ýaly, hyzmatdaşlyk etmegiň täze ugurlarynda hem bilelikde işlemegiň örän uly mümkinçiliginiň bardygyndan habar berýär diýip, döwlet Baştutanymyz sözüni dowam etdi.
Türkmenistan Gazagystan bilen sebit we ählumumy howpsuzlygy pugtalandyrmak meselelerinde işjeň gatnaşyk edýär. Iri halkara guramalaryň çäklerinde hyzmatdaşlygyň we bilelikdäki çäreleri utgaşdyrmagyň derejesi ýokarydyr. Söwda-ykdysady we medeni-ynsanperwer gatnaşyklar yzygiderli ösdürilýär.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow ikitaraplaýyn gatnaşyklaryň mazmunyna ýokary baha berip, şolaryň esasynda hoşniýetli goňşuçylygyň, birek-birege hormat goýmagyň hem-de ynanyşmagyň taryhy däpleri, uzak möhletli maksatlaryň we bähbitleriň umumylygyna düşünilmegi durýar diýip belledi.
Milli Liderimiz Aziýada ynanyşmak çärelerini öňe ilerletmek işinde biziň ýurtlarymyzyň gatnaşyklarynyň wajypdygyny belledi. Munuň şeýledigini ýakynda daşary işler ministrleriniň Nur-Sultanda geçirilen Aziýada özara hyzmatdaşlyk we ynamy berkitmek çäreleri boýunça Maslahatyň altynjy duşuşygyna türkmen wekiliýetiniň işjeň gatnaşmagy tassyklady. Türkmenistan Aziýa yklymynda durnuklylygy, parahatçylygy hem-de ynanyşmagy üpjün etmek işinde Gazagystan bilen mundan beýläk-de hyzmatdaşlygy ilerletmegi maksat edinýär.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow pursatdan peýdalanyp, şu ýylyň ahyrynda Aşgabatda geçiriljek “Parahatçylyk we ynanyşmak syýasaty — halkara howpsuzlygyň, durnuklylygyň we ösüşiň binýady” atly halkara maslahata Gazagystanyň ýokary derejeli wekiliýetini gatnaşmaga çagyrdy.
Biz Türkmenistanyň bitarap daşary syýasy ýörelgesini, halkara hyzmatdaşlygyň energetika, ulag we ekologiýa ýaly möhüm ugurlary boýunça başlangyçlaryny Gazagystanyň goldaýandygyna ýokary baha berýäris. Milli Liderimiz bu barada aýdyp, Birleşen Milletler Guramasynda türkmen tarapynyň teklipleri ara alnyp maslahatlaşylanda, Baş Assambleýanyň Kararnamalarynyň biziň ýurdumyz tarapyndan öňe sürlen taslamalaryň awtordaşy hökmünde çykyş edip hem-de BMG-niň ýöriteleşdirilen edaralaryna agzalyga Türkmenistanyň hödürlenilmegini goldap, Gazagystanyň hemişe görkezýän yzygiderliligini we saýlap alan ýörelgesine ygrarlylygyny aýratyn belledi.
Ýakynda bolup geçen mysallar hökmünde Türkmenistanyň başlangyjy bilen BMG-de döredilen Bitaraplygyň dostlary toparyna Gazagystanyň goşulandygyny, Merkezi Aziýada öňüni alyş diplomatiýasy meselesi hem-de pandemiýa döwründe we ondan soňky döwürde ulag ulgamynda hyzmatdaşlyk etmek boýunça Kararnamalara awtordaşlygyny agzap bolar. Biziň ýurtlarymyz şeýle-de ikitaraplaýyn esasda BMG-niň Howpsuzlyk Geňeşi, Ykdysady we Durmuş geňeşi, Adam hukuklary boýunça geňeşi ýaly ähmiýetli edaralaryna hem-de beýlekilere bolan saýlawlarda birek-biregi goldady. Şunuň bilen baglylykda, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Prezident Kasym-Žomart Tokaýewe tüýs ýürekden minnetdarlyk bildirdi.
Pandemiýa we onuň täsirlerine garşy göreşmek bilen baglylykda, ylmy-lukmançylyk diplomatiýasy ulgamynda hem Türkmenistan bilen Gazagystan gyzyklanma bildirip, özara hereket edýär. Şunuň bilen baglylykda, Türkmenistan 8-nji oktýabrda Aşgabatda saglygy goraýyş we ylmy diplomatiýa meseleleri boýunça halkara forumy geçirmek baradaky ýurdumyzyň başlangyjyny goldandygy hem-de onuň işine Gazagystanyň wekiliýetiniň işjeň gatnaşandygy üçin gazak tarapyna minnetdarlyk bildirýär.
Milli Liderimiziň belleýşi ýaly, türkmen-gazak hyzmatdaşlygy halkara terrorçylyk, neşe serişdeleriniň bikanun dolanyşygy, serhetüsti jenaýatçylyk ýaly wehimlere hem-de howplara netijeli jogap bermegiň anyk ýagdaýydyr. Ýurdumyz BMG-niň Terrorçylyga garşy ählumumy strategiýasyny durmuşa geçirmek boýunça Gazagystan bilen mundan beýläk-de bilelikde işleşmäge taýýardyr.
Merkezi Aziýadaky ösüş ýagdaýlary babatda Türkmenistanyň we Gazagystanyň hyzmatdaşlygy aýratyn bellenildi. Biziň ýurtlarymyz bu ýerde berk, uzak möhletleýin parahatçylygy, durnuklylygy hem-de howpsuzlygy üpjün etmek ugrunda yzygiderli we maksadalaýyk işleýärler. Bu ugurda Türkmenistan Gazagystan bilen syýasy-diplomatik gatnaşyklary ýakyndan dowam etmäge taýýardyr. Şunuň bilen baglylykda, şu ýylyň awgustynda ýurdumyzda geçirilen Merkezi Aziýanyň döwlet Baştutanlarynyň konsultatiw duşuşygynyň netijelerine ýokary baha berildi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow şeýle hem howanyň üýtgemeginiň ýaramaz täsirlerine garşy göreşmek, Merkezi Aziýa sebitiniň suw serişdelerini aýawly we oýlanyşykly peýdalanmak ýaly wajyp ugurlar boýunça tagallalary utgaşdyrmagy dowam etmegiň zerurdygyny belledi. Türkmenistan Gazagystan bilen bilelikde, Araly halas etmegiň halkara gaznasynyň işini mundan beýläk-de doly goldar, Aral meselesini toplumlaýyn çözmäge halkara derejede netijeli gatnaşylmagyny gazanar.
Milli Liderimiz Gazagystan bilen owgan meselesini ara alyp maslahatlaşmagy dowam etmegiň möhümdigini belläp, şunda iki ýurduň maksatlarynyň gabat gelýändigini nygtady. Türkmenistan hem, Gazagystan hem Owganystany parahat we durnukly döwlet, düzümleýin energetika we ulag taslamalaryna girişen, doly derejeli deňhukukly hyzmatdaş hem-de sebit we halkara ykdysady işlere gatnaşyjy hökmünde görmek isleýär.
Biziň ýurtlarymyz Owganystanda ylalaşygyň we ýaraşygyň diňe parahatçylykly, syýasy-diplomatik serişdeler arkaly gazanylmagynyň tarapdary bolup çykyş edýärler. Şunuň bilen baglylykda, döwlet Baştutanymyz owgan meselesindäki gatnaşyklary Türkmenistanyň hem-de Gazagystanyň Daşary işler ministrlikleriniň ugry boýunça ýurtlarymyzyň beýleki edaralaryny çekmek bilen, özara hereket etmek arkaly, mundan beýläk-de goldamagyň maksadalaýyk boljakdygyny belledi.
Häzir Owganystanyň durmuş-ykdysady düzümlerini täzeden dikeltmek, ýurdy sebit we dünýä hojalyk gatnaşyklary ulgamyna goşmaga gönükdirilen ähmiýetli taslamalary amala aşyrmak örän zerurdyr. Mälim bolşy ýaly, Türkmenistan Owganystanyň gatnaşmagynda birnäçe iri halkara taslamalary — turbageçiriji, ulag, elektroenergetika, aragatnaşyk ugurlaryna degişli taslamalary amala aşyrýar. Şolaryň durmuşa geçirilmegine gazagystanly hyzmatdaşlary çekmegiň mümkinçiliklerine giňişleýin garamaga taýýardyr.
Gazagystan Hazar deňzinde-de Türkmenistanyň goňşusydyr. Biziň ikitaraplaýyn hem-de köptaraplaýyn görnüşdäki hyzmatdaşlygymyz Hazary parahatçylygyň, ylalaşygyň we özara bähbitli hyzmatdaşlygyň giňişligine öwürmegiň möhüm ýagdaýydyr. Bu ugurda, aýratyn-da, soňky ýyllarda köp işler edildi, strategik maksada ýetildi — Hazar deňziniň hukuk derejesi hakyndaky Konwensiýa gol çekildi, şoňa görä-de, biz Hazarýaka döwletleriň Baştutanlarynyň Türkmenistanda geçiriljek nobatdaky, VI sammitinde bäştaraplaýyn özara hyzmatdaşlygyň hemme ugurlaryny giňişleýin ara alyp maslahatlaşarys diýip, milli Liderimiz belledi.
Türkmenistan Gazagystan bilen Şanhaý Hyzmatdaşlyk Guramasy, Ýewraziýa Ykdysady Bileleşigi ýaly halkara düzümleriň işleri bilen baglylykda hem hyzmatdaşlygy giňeltmäge taýýardyr.
Garaşsyz Döwletleriň Arkalaşygynyň çäklerinde oňyn we hoşniýetli goňşuçylyk gatnaşyklarynyň dowam etdirilmegi möhüm hasaplanýar. Gazagystan bilen Ykdysady Hyzmatdaşlyk Guramasynyň (YHG) çäklerinde hyzmatdaşlyk etmäge uly ähmiýet berilýär. Türkmenistan YHG-nyň başlygy hökmünde 28-nji noýabrda Aşgabatda bu guramanyň XV sammitini geçirer, şonda oňa agza döwletleriň hyzmatdaşlygynyň geljegi uly ugurlaryny hem-de görnüşlerini ara alyp maslahatlaşmaga mümkinçilik bolar.
Biziň ýurtlarymyzyň arasyndaky söwda-ykdysady hyzmatdaşlyk yzygiderli we durnukly ösýär. Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow dünýä ykdysadyýetindäki ýagdaýlar bilen baglylykda, anyk çylşyrymlylyklara garamazdan, türkmen statistikasynyň maglumatlaryna görä, özara haryt dolanyşygynyň möçberiniň 2021-nji ýylyň sekiz aýynda, geçen ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirilende, 16,6 göterim artandygyny belledi. Şu görkeziji boýunça Gazagystan Türkmenistanyň daşary söwda hyzmatdaşlarynyň ilkinji onlugyna girýär.
Iki tarapyň tagallalary netijesinde, soňky döwürde söwda-ykdysady gatnaşyklar giňeldildi. Ýöne şolaryň biziň ýurtlarymyzyň eýe bolan mümkinçiligini göz öňünde tutanyňda, ýeterlik däldigi aýdyňdyr. Şunuň bilen baglylykda, milli Liderimiz Hökümetara türkmen-gazak toparynyň işini işjeňleşdirmegiň, döwletara hyzmatdaşlyga işewürler jemgyýetçiliginiň giňden çekilmeginiň zerurdygyny belledi.
Türkmenistan hem-de Gazagystan strategik taýdan ähmiýetli geografik ýagdaýy eýeleýär. Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow munuň halkara ulag geçelgeleriniň taslamalarynyň durmuşa geçirilmegi göz öňünde tutulanda, üstaşyr ulag ulgamynda ýakyndan hyzmatdaşlyk edilmegini şertlendirýändigini belledi.
Şu babatda hereket edýän Gazagystan — Türkmenistan — Eýran demir ýoly uly mümkinçilikleri döredýär. Ol Pars aýlagynyň ýurtlaryna iň gysga ýoly üpjün edýär. Häzirki wagtda Hytaý — Gazagystan — Türkmenistan we ondan aňry Pars aýlagyna demir ýol, multimodal, ulag gatnawlaryny işjeňleşdirmek, bu ugur boýunça daşalýan ýükleriň mukdaryny artdyrmak üçin hytaý tarapy bilen işler alnyp barylýar. Bu ugurda hyzmatdaşlygy giňeltmek üçin hukuk binýady taýýarlanylýar. Hazar deňzinde Gazagystanyň hem-de Türkmenistanyň deňiz menzilleriniň kuwwatlyklary, şeýle hem Türkmenbaşy — Garabogaz — Gazagystanyň serhedi aralygyndaky awtoulag ýoly örän uly mümkinçilige eýedir. Ýeri gelende aýtsak, şunda türkmen tarapy täze köpriniň gurluşygynyň başyny başlady.
Milli Liderimiz şunuň bilen birlikde, obasenagat toplumynda, telekommunikasiýa ulgamynda hyzmatdaşlygyň işjeňleşdirilýändigini belledi. Ýangyç-energetika pudagynda, energiýa serişdelerini halkara bazarlara iberýän iri döwletler hökmünde ikitaraplaýyn mümkinçiligiň durmuşa geçirilmeginde hyzmatdaşlyk etmegiň oňat geljegini görýäris. Türkmenistandan Hytaýa tarap çekilen gaz geçirijiniň gurluşygy munuň aýdyň mysalydyr, şonuň bir bölegi Gazagystanyň çäklerinden çekildi. Ýurdumyz türkmen tebigy gazyny ibermegi guramagyň mümkinçiliklerine degişli tehniki, guramaçylyk hem-de beýleki meseleleri giňişleýin ara alyp maslahatlaşmaga taýýardyr.
Senagat kooperasiýasy Türkmenistan bilen Gazagystanyň hyzmatdaşlygynyň geljegi uly, möhüm ugrudyr. Häzir biziň ýurtlarymyzda dürli senagat pudaklaryny kemala getirmekde we ösdürmekde, senagat kärhanalarynyň döredilmeginde we netijeli işledilmeginde uly tejribe toplanyldy.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň nygtaýşy ýaly, medeni-ynsanperwer gatnaşyklar Türkmenistan bilen Gazagystanyň arasyndaky hyzmatdaşlykda hemişe aýratyn orny eýeledi. Bu gatnaşyklar döwlet derejesinde höweslendiriler hem-de goldanylar. Şunuň bilen baglylykda, milli Liderimiz, amatly şertler bolanda, 2022-nji ýylda özara Medeniýet günlerini guramagyň mümkinçiligine garamagy teklip etdi.
Ylym-bilim hyzmatdaşlygyny hem bellemek gerek. Häzirki günde Gazagystanyň ýokary okuw mekdeplerinde türkmen talyplarynyň 2,5 müňe golaýy okaýar. Iki ýurduň ylmy işgärleriniň arasynda yzygiderli gatnaşyklary alyp barmak işi ýola goýuldy, Türkmenistanyň we Gazagystanyň esasy ýokary okuw mekdepleriniň arasynda göni gatnaşyklar işjeňleşdirilýär.
Şu günki ýokary derejedäki duşuşyk hem-de geçirilen gepleşikler Türkmenistanyň we Gazagystan Respublikasynyň gatnaşyklarynyň hoşniýetli goňşuçylygyň, deňhukuklylygyň, özara hormat goýmagyň berk binýadynda guralýandygyny, aýdyň we düşnükli ýörelgelerde, birek-birege özara gerekligiňe düşünilmegi, ikitaraplaýyn ägirt uly kuwwata akyl ýetirilmegi arkaly ösdürilýändigini görkezýär.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow bular barada aýdyp, geçirilen netijeli işler, oňyn maksatlar, iki ýurduň arasynda dostluk, doganlyk we hyzmatdaşlyk gatnaşyklaryny berkitmekde hemme zerur işleri alyp barmaga taýýardygy üçin gazagystanly kärdeşine hem-de onuň ýany bilen gelen wekiliýetiň ähli agzalaryna minnetdarlyk bildirdi.
Gazagystan Respublikasynyň Prezidentine söz berilýär.
Gazagystanyň Baştutany göwnaçyk kabul edilendigi hem-de däp boýunça bildirilen mähirli myhmansöýerlik üçin milli Liderimize we tutuş türkmen halkyna ýene-de bir gezek hoşallyk bildirip, doganlyk Türkmenistana özüniň ilkinji döwlet saparyna örän möhüm ähmiýet berilýändigini nygtady. Bu waka aýratyn häsiýete eýedir hem-de umumy maksada ýetmek ugrunda türkmen hyzmatdaşlarymyz bilen deň gadam urýandygymyzyň mysaly bolup durýar. Şol maksat ikitaraplaýyn dostluk, hoşniýetli goňşuçylyk we özara goldaw bermek gatnaşyklaryny hil taýdan täze strategik derejä çykarmakdan ybaratdyr.
Şu duşuşygyň iki döwletiň Garaşsyzlygynyň 30 ýyllygy bellenilen ýylda geçmeginiň özboluşly mazmuny bar diýip, Prezident Kasym-Žomart Tokaýew aýtdy. Belent mertebeli myhman döredilen mümkinçilikden peýdalanyp, tutuş gazagystanlylaryň adyndan hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowy hem-de türkmen halkyny 27-nji sentýabrda giňden bellenilen bu şanly sene bilen tüýs ýürekden gutlady.
Türkmenistan öz milli Lideriniň parasatly baştutanlygynda bu şanly senäni sebit we halkara hyzmatdaşlygy ösdürmekde mynasyp orun eýeleýän häzirki zaman döwleti derejesinde garşylady. Gazagystan Respublikasy Türkmenistanyň parahatçylyk söýüjilikli syýasatyny hem-de hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň Merkezi Aziýa sebitinde bolşy ýaly, tutuş Ýewraziýa giňişliginde gatnaşyklary has-da pugtalandyrmaga gönükdirilen başlangyçlaryny goldaýar diýip, dostlukly ýurduň Baştutany nygtady.
Bu strategiýa hemişe döredijilikli häsiýete eýedir. Gazagystan BMG-niň Baş Assambleýasy tarapyndan ykrar edilen Türkmenistanyň Bitaraplygyny doly goldaýar.
Ýakynda Türkmenistan Hazaryň merjeni bolan Awazada sebitiň döwletleriniň Liderleriniň konsultatiw duşuşygyny gurady. Ol örän netijeli boldy we Merkezi Aziýa döwletleriniň ählisiniň özara hereketlerine çynlakaý itergi berdi.
Gazagystan ýakyn wagtda Türkmenistanda ähmiýetli çäräniň — Hazarýaka döwletleriň Baştutanlarynyň sammitiniň geçirilmegini goldaýar.
Gazak Lideri söwda-ykdysady hyzmatdaşlygyň köptaraply gazak-türkmen gatnaşyklarynyň özeni bolup durýandygyny belläp, şu ýylyň 8 aýynyň netijeleri boýunça özara söwdada uly ösüşiň gazanylandygynyň hasaba alnandygyny aýtdy.
Şunuň bilen birlikde energetika, maşyngurluşyk, senagat, oba hojalygy, maýa goýum ulgamlarynda bilelikdäki möhüm taslamalary işläp taýýarlamaga ünsi jemlemegiň maksadalaýyk boljakdygy nygtalýar.
Belent mertebeli myhman ynsanperwer gatnaşyklar baradaky meselä degip geçip, bu ulgamda hyzmatdaşlygy giňeltmäge taýýardygyny tassyklady. Şol hyzmatdaşlyk iki döwletiň arasynda özboluşly dostluk köprüsi bolup hyzmat edýär.
Döwletara gatnaşyklaryň geljegi barada aýdylanda, belent mertebeli myhmanyň belleýşi ýaly, ähli degişli meselelere geljekde-de ýokary derejede üns berer. Şol meseleler özara syýasy erkiň netijesinde oňyn häsiýete eýedir hem-de ikitaraplaýyn strategik hyzmatdaşlyga goşmaça itergi bermäge gönükdirilendir.
Belent mertebeli myhman mähirli myhmansöýerlik üçin hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowa ýene-de bir gezek hoşallyk bildirip, ajaýyp Aşgabat şäheri baradaky täsirlerini paýlaşdy. Aşgabatda bolmak Gazagystanyň wekiliýetiniň ähli agzalarynda uly kanagatlanma döredýär.
Sözüniň ahyrynda Kasym-Žomart Tokaýew milli Liderimizi geljek ýyl özi üçin islendik amatly wagtda döwlet sapary bilen Gazagystan Respublikasyna gelmäge çagyrdy.
Giňişleýin düzümde türkmen-gazak gepleşikleri tamamlanandan soň, ikitaraplaýyn resminamalara gol çekmek dabarasy boldy.
Demir ýol ulaglary we konteýner gatnawlarynyň ösdürilmegi babatda hyzmatdaşlygyň esasy ýörelgeleri hakynda Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň ýanyndaky Ulag we kommunikasiýalar agentliginiň “Türkmendemirýollary” agentligi bilen “Kazahstan temir žoly” milli kompaniýasy” paýdarlar jemgyýetiniň arasynda Ähtnama; Türkmenistanyň we Gazagystan Respublikasynyň serhedinde kabel serhet geçelgesini gurmagyň we “Türkmentelekom” EAK we “Jusan Mobile” PJ elektroaragatnaşygyň maglumat kommunikasiýa torlaryny seplemegiň meýilleri hakynda Ylalaşyga; Türkmenistanyň Söwda we daşary ykdysady aragatnaşyklar ministrligi bilen Gazagystan Respublikasynyň Söwda we integrasiýa ministrliginiň arasynda söwda hyzmatdaşlygy barada Özara düşünişmek hakynda Ähtnama; Medeniýet babatda hyzmatdaşlyk etmek barada Türkmenistanyň Medeniýet ministrligi bilen Gazagystan Respublikasynyň Medeniýet we sport ministrliginiň arasynda Özara düşünişmek hakynda Ähtnama; Halkara awtomobil daşamalaryny ösdürmek barada Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň ýanyndaky Ulag we kommunikasiýalar agentliginiň “Türkmenawtoulaglary” agentligi bilen Gazagystan Respublikasynyň Senagat we infrastruktura ösüşi ministrliginiň arasynda Özara düşünişmek hakynda Ähtnama; Türkmenistanyň Statistika baradaky döwlet komiteti bilen Gazagystan Respublikasynyň Strategik meýilleşdiriş we özgertmeler boýunça agentliginiň Milli statistika býurosynyň arasynda hyzmatdaşlyk hakynda Ähtnama; Türkmenistanyň Zähmet we ilaty durmuş taýdan goramak ministrligi bilen Gazagystan Respublikasynyň Zähmet we ilaty durmuş taýdan goramak ministrliginiň arasynda durmuş-zähmet babatda hyzmatdaşlygyň meýilleri hakynda Ähtnama; Ýükleriň we ýolagçylaryň daşalmagy we üstaşyr geçirilmegi barada Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň ýanyndaky Ulag we kommunikasiýalar agentligi bilen Gazagystan Respublikasynyň Senagat we infrastruktura ösüşi ministrliginiň arasynda Özara düşünişmek hakynda Ähtnama; Oba hojalyk babatda hyzmatdaşlyk etmek barada Türkmenistanyň Oba hojalyk we daşky gurşawy goramak ministrligi bilen Gazagystan Respublikasynyň Oba hojalyk ministrliginiň arasynda Özara düşünişmek hakynda Ähtnama; Daşky gurşawy goramak babatda hyzmatdaşlyk etmek barada Türkmenistanyň Oba hojalyk we daşky gurşawy goramak ministrligi bilen Gazagystan Respublikasynyň Ekologiýa, geologiýa we tebigy serişdeler ministrliginiň arasynda Özara düşünişmek hakynda Ähtnama; Maglumat babatda hyzmatdaşlyk etmek hakynda Türkmenistanyň Telewideniýe, radiogepleşikler we kinematografiýa baradaky döwlet komiteti bilen Gazagystan Respublikasynyň Maglumat we jemgyýetçilik ösüşi ministrliginiň arasynda Ähtnama; Türkmenistan bilen Gazagystan Respublikasynyň arasyndan geçýän harytlar we ulag serişdeleri barada deslapky maglumatlary alyşmagy guramak hakynda Türkmenistanyň Döwlet gümrük gullugy bilen Gazagystan Respublikasynyň Maliýe ministrliginiň arasynda Ylalaşyga; Goranmak babatda hyzmatdaşlyk etmek hakynda Türkmenistanyň Goranmak ministrligi bilen Gazagystan Respublikasynyň Goranmak ministrliginiň arasynda Ylalaşyga; Raýat goranyşy, adatdan daşary ýagdaýlaryň öňüni almak we olary ýok etmek babatda hyzmatdaşlyk etmek hakynda Türkmenistanyň Hökümeti bilen Gazagystan Respublikasynyň Hökümetiniň arasynda Ylalaşyga; Türkmenistan — Gazagystan döwlet serhediniň düzgüni hakynda Türkmenistanyň Hökümeti bilen Gazagystan Respublikasynyň Hökümetiniň arasynda Ylalaşyga gol çekilýär.
Ýygnananlaryň el çarpyşmalary astynda hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow we Gazagystan Respublikasynyň Prezidenti Kasym-Žomart Tokaýew Bilelikdäki Beýannama hem-de Hazar deňzinde Türkmenistan — Gazagystan döwlet serhediniň delimitasiýasy we balykçylyk zolaklarynyň ýanaşyk böleklerini araçäklendirmek hakynda Türkmenistan bilen Gazagystan Respublikasynyň arasynda Şertnama gol çekýärler.
Şeýle hem şol gün Gazagystan Respublikasynyň Prezidenti Kasym-Žomart Tokaýewiň Türkmenistana döwlet saparynyň çäklerinde Türkmenistanyň Prezidentiniň ýanyndaky Döwlet gullugy akademiýasy bilen Gazagystan Respublikasynyň Prezidentiniň ýanyndaky Döwlet dolandyryş akademiýasynyň arasynda hyzmatdaşlyk etmek hakynda Ähtnama; Magtymguly adyndaky Türkmen döwlet uniwersiteti (Türkmenistan) bilen “Al-Faraby adyndaky gazak milli uniwersiteti” täjirçilik maksatly bolmadyk paýdarlar jemgyýetiniň (Gazagystan Respublikasy) arasynda Özara düşünişmek hakynda Ähtnama; Türkmenistanyň Daşary işler ministrliginiň Halkara gatnaşyklary instituty (Türkmenistan) bilen “Al-Faraby adyndaky gazak milli uniwersiteti” täjirçilik maksatly bolmadyk paýdarlar jemgyýetiniň (Gazagystan Respublikasy) arasynda Özara düşünişmek hakynda Ähtnama sanly ulgam arkaly gol çekilendigi bellärliklidir.
Resminamalara gol çekmek dabarasy tamamlanandan soň, iki döwletiň Baştutanlary köpçülikleýin habar beriş serişdeleriniň wekillerine ýüzlenme bilen çykyş etdiler.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow ýokary derejedäki duşuşygyň jemleri barada aýdyp, Gazagystan Respublikasynyň Prezidenti Kasym-Žomart Tokaýewe, dostlukly ýurduň wekiliýetiniň ähli agzalaryna açyklyk, özara ynanyşmak hem-de düşünişmek ýagdaýynda geçen netijeli gepleşikler üçin minnetdarlyk bildirdi.
Gepleşikleriň dowamynda ikitaraplaýyn gatnaşyklaryň häzirki ýagdaýy we geljekki mümkinçilikleri ara alnyp maslahatlaşyldy, onuň geljekki anyk ugurlary kesgitlenildi. Türkmen-gazak hyzmatdaşlygynyň uzak möhletleýin strategik häsiýete eýedigi tassyklanyldy, döwletara gatnaşyklary has-da berkitmek, häzirki wagtda Türkmenistanyň we Gazagystan Respublikasynyň eýe bolan ägirt uly mümkinçiliklerini doly derejede durmuşa geçirmek üçin ähli tagallalary etmäge taýýardygy aýdyldy.
Parahatçylygy, durnuklylygy hem-de howpsuzlygy pugtalandyrmak meselelerine aýratyn üns berildi. Şunuň bilen baglylykda, milli Liderimiz halkara we sebit syýasatynyň meseleleriniň köpüsi boýunça Türkmenistan bilen Gazagystan Respublikasynyň garaýyşlarynyň meňzeşdigini ýa-da ýakyndygyny nygtady. Munuň özi iki ýurduň dünýä derejesinde üstünlikli hyzmatdaşlygynyň girewi bolup durýar. Şunuň bilen baglylykda, öz netijeliligini görkezen BMG-niň, beýleki iri halkara guramalaryň çäklerinde özara goldaw bermek tejribesi dowam etdiriler. Biziň ýurtlarymyz häzirki zamanyň ählumumy wehimlerine garşy netijeli göreşmekde hyzmatdaşlygy dowam ederler, şeýle gatnaşyklar ikitaraplaýyn derejede hem, halkara guramalaryň çäklerinde hem amala aşyrylar.
Döwlet Baştutanymyzyň belleýşi ýaly, ylmy-lukmançylyk diplomatiýasy, howply ýokanç keselleriň ýaýramagyna we olaryň ýetirýän oňaýsyz täsirlerine garşy göreş ulgamynda ikitaraplaýyn we köptaraplaýyn hyzmatdaşlygy mundan beýläk-de ösdürmek barada ylalaşyklar gazanyldy.
Gepleşikleriň barşynda Merkezi Aziýada hyzmatdaşlyk meseleleri düýpli ara alnyp maslahatlaşyldy. Türkmenistan bilen Gazagystan bu sebite Ýewraziýada strategik durnuklylygyň ygtybarly zolagy, ählumumy häsiýete eýe bolan giň gerimli energetika, ulag, ekologiýa taslamalarynyň amala aşyrylýan ýeri hökmünde garaýarlar.
Şunuň bilen baglylykda, taraplar sebitiň ýurtlarynyň arasynda hyzmatdaşlygyň hem-de özara düşünişmegiň barha artýan derejesine ýokary baha berýärler. Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň nygtaýşy ýaly, şu ýylyň awgust aýynda Türkmenistanda geçirilen Merkezi Aziýanyň döwlet Baştutanlarynyň üçünji konsultatiw duşuşygy hem-de onuň dowamynda gazanylan möhüm ylalaşyklar şeýle hyzmatdaşlygyň aýdyň netijesidir. Şol ylalaşyklaryň ýerine ýetirilmegine iki tarapyň hem ygrarlydygy tassyklanyldy.
Türkmenistan bilen Gazagystan Hazar deňzinde hoşniýetli goňşuçylyk, deňhukuklylyk, özara hormat goýmak, Hazarýaka döwletleriň ählisiniň bähbitlerini hasaba almak ýörelgeleri esasynda ýakyn hyzmatdaşlygy dowam ederler. 2018-nji ýylda gol çekilen Hazar deňziniň hukuk ýagdaýy hakyndaky Konwensiýanyň mazmunyna berk ygrarlylyk tassyklanyldy. Türkmenistanda geçiriljek Hazarýaka döwletleriň Baştutanlarynyň öňdäki VI sammitinde hyzmatdaşlygyň dürli ugurlary we mümkinçilikleri hakynda düýpli pikir alyşmalary dowam etmek barada ylalaşyga geldik diýip, milli Liderimiz belledi.
Türkmenistan bilen Gazagystan Respublikasy Owganystanda tizden-tiz parahatçylygyň we ylalaşygyň berkarar edilmegi, goňşy ýurduň sebit ykdysady, düzümleýin taslamalaryna netijeli goşulyşmagy ugrunda çykyş edýärler. Iki ýurduň Daşary işler ministrlikleriniň ugry boýunça owgan meselesi babatdaky gepleşikleri dowam etmek barada ylalaşyk gazanyldy.
Gepleşiklerde ekologiýa, hususan-da, Araly halas etmegiň halkara gaznasynyň işini mundan beýläk-de giňeltmek hem-de kämilleşdirmek meselelerine aýratyn orun berildi.
Döwlet Baştutanymyz gepleşikleriň barşynda Türkmenistanyň we Gazagystanyň arasyndaky söwda-ykdysady hyzmatdaşlygyň yzygiderli, özara bähbitli häsiýetiniň bellenilendigi we onuň giňeldilmegine hem-de diwersifikasiýa ýoly bilen ösdürilmegine taýýarlygyň tassyklanylandygy barada aýtdy. Energetika, ulag, kommunikasiýalar, obasenagat toplumy we beýleki birnäçe pudaklar hyzmatdaşlygyň ileri tutulýan ugurlarynyň hatarynda kesgitlenildi. Şunuň bilen baglylykda, döwletara hyzmatdaşlyga iki ýurduň işewür toparlaryny giňden çekmegiň möhümdigi nygtaldy.
Gepleşikleriň dowamynda şeýle hem iki döwletiň medeni-ynsanperwer ulgamda özara hereketlerine aýratyn üns berildi. Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow bu ugurda hyzmatdaşlygy mundan beýläk-de giňeltmäge, döredijilik intelligensiýasynyň wekilleriniň, medeniýet we sungat işgärleriniň arasynda gatnaşyklary höweslendirmäge özara taýýarlygy tassykladyk diýip belledi.
Ylym, bilim ulgamyndaky gatnaşyklaryň derejesine ýokary baha berildi, bu hyzmatdaşlyk ýyl-ýyldan giňeldilýär hem-de yzygiderli, uzak möhletleýin esasda amala aşyrylýar. Şu gezekki saparyň barşynda Türkmenistanyň we Gazagystanyň birnäçe iri ýokary okuw mekdepleriniň arasynda gol çekilen hyzmatdaşlyk hakyndaky resminamalar muňa şaýatlyk edýär, bu ylalaşyklar ylmy işleri geçirmek, talyplary alyşmak, bilelikdäki bilim maksatnamalaryny we taslamalary işläp düzmek üçin giň mümkinçilikleri açýar. Biziň ýurdumyz Gazagystan Respublikasynyň öz okuw mekdeplerinde türkmenistanly ýaş hünärmenleri taýýarlamak işine yzygiderli ýardam edýändigine ýokary baha berýär we minnetdarlyk bildirýär.
Milli Liderimiz köpçülikleýin habar beriş serişdeleriniň wekillerine ýüzlenip, Prezident Kasym-Žomart Tokaýewiň Türkmenistana döwlet sapary Gazagystanyň biziň ygtybarly dostumyzdygyny hem-de jogapkärli hyzmatdaşymyzdygyny görkezdi diýip nygtady.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow biz Gazagystana Türkmenistanyň bitarap daşary syýasat ugruny we ählumumy ösüşiň möhüm meseleleri boýunça halkara başlangyçlaryny üýtgewsiz goldaýandygy üçin minnetdarlygymyzy bildirýäris, öz nobatynda, Türkmenistan hem Gazagystanyň ähli oňyn başlangyçlaryny goldaýar diýip belledi.
Milli Liderimiz Gazagystan Respublikasynyň Prezidentine Türkmenistan bilen hyzmatdaşlyga hut özüniň uly üns berýändigi üçin aýratyn minnetdarlygyny beýan edip, biz şu gezekki saparyň netijelerine çuňňur kanagatlanma bildirýäris, onuň dowamynda dürli ugurlar boýunça ikitaraplaýyn resminamalaryň uly toplumyna gol çekildi diýip nygtady.
Şu gün Türkmenistan bilen Gazagystan uzak geljegi nazarlaýan ýakyn we köpugurly gatnaşyklara ygrarlydyklaryny hem-de gyzyklanmalaryny ýene bir gezek görkezdi. Bularyň ählisi iki doganlyk halkyň bähbitlerine kybap gelýär, olaryň abadançylygynyň we ösüşiniň bähbidine hyzmat edýär, dünýäde parahatçylygyň, howpsuzlygyň hem-de durnuklylygyň goralyp saklanylmagyna we berkidilmegine uly goşant bolar diýip, döwlet Baştutanymyz köpçülikleýin habar beriş serişdelerine ýüzlenmesiniň ahyrynda nygtady.
Prezident Kasym-Žomart Tokaýew ýokary derejedäki duşuşygyň netijelerini teswirläp, şu gün birnäçe wajyp resminamalaryň tutuş tapgyrynyň kabul edilendigini belledi. Şolaryň arasynda Hazar deňzinde Türkmenistan — Gazagystan döwlet serhediniň delimitasiýasy we balykçylyk zolaklarynyň ýanaşyk böleklerini araçäklendirmek hakynda Şertnama, şeýle hem Döwlet serhediniň düzgüni hakynda Hökümetara ylalaşyk aýratyn orun eýeleýär. Şeýlelikde, biz ýurtlarymyzyň arasyndaky guryýer hem-de deňiz serhetlerini hukuk taýdan resmileşdirmegi tamamlaýarys diýip, Gazagystan Respublikasynyň Baştutany nygtady.
Taraplar doganlyk halklaryň mundan beýläk-de ýakynlaşmagyna, döwletara gatnaşyklaryň hemmetaraplaýyn çuňlaşdyrylmagyna iki tarapyň hem çalyşýandygyny tassykladylar. Örän mazmunly hem-de netijeli gepleşikler geçirildi. Şolarda söwda-ykdysady hyzmatdaşlygy ösdürmäge ilkinji derejede üns berildi, meseleleriň giň gerimi boýunça ylalaşyklar gazanyldy.
Prezident Kasym-Žomart Tokaýew sözüni dowam edip, şu ýyl özara söwdanyň möçberiniň ep-esli ýokarlanandygyny belledi. Şunda biziň ýurtlarymyz haryt dolanyşygyny mundan beýläk-de giňeltmek üçin ägirt uly kuwwata eýedir. Energetika, ulag, logistika, oba hojalygy, senagat we beýleki pudaklar boýunça giň mümkinçilikler bar. Şonuň üçin özara söwdanyň möçberlerini düýpli artdyrmaga gönükdirilen çäreleriň toplumyny kabul etmek barada ylalaşyk gazanyldy. Iki ýurduň Hökümetlerine harytlaryň görnüşlerini giňeltmek üçin özara eksport mümkinçiliklerini ulanmak tabşyryldy.
Şunuň bilen baglylykda, belent mertebeli myhman Gazagystanyň metallurgiýa, maşyngurluşyk, nebithimiýa, azyk we derman senagaty önümleriniň iberilişini artdyrmaga taýýardygyny tassyklady. Gazagystan tarapyndan türkmen bazaryna iberilip bilinjek harytlaryň sanawy taýýarlanyldy. Oba hojalyk önümlerini, ilkinji nobatda, uny we bugdaýy eksport etmegi artdyrmagyň geljegi uly hasaplanýar.
Demir ýol ulaglary ulgamynda hyzmatdaşlygy giňeltmek üçin oňat şertler bar. Gazagystanyň kompaniýalary häzirki zaman lokomotiwlerini, ýolagçy wagonlaryny, şeýle hem Türkmenistanyň demir ýollary üçin toplaýjy bölekleri eksport etmegi giňeltmäge gyzyklanma bildirýärler.
Şonuň bilen birlikde gepleşikleriň dowamynda aerokosmos ulgamynda hyzmatdaşlyk üçin oňat mümkinçilikleriň bardygy bellenildi. Has netijeli ykdysady kooperasiýa üçin iki ýurduň Hökümetlerine maýa goýumlary höweslendirmek hem-de goramak hakyndaky Ylalaşyga gol çekmegi çaltlandyrmak tabşyryldy. Şeýle hem taraplar ykdysadyýetiň birnäçe ugurlarynda bilelikdäki möhüm taslamalaryň üstünde işlemäge taýýardyklaryny tassykladylar. Gaz pudagynda özara bähbitli hyzmatdaşlyk üçin uly mümkinçilikler açylýar. Şunuň bilen baglylykda, Prezident Kasym-Žomart Tokaýew hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowa türkmen gazyny özara kabul ederlikli nyrhlar boýunça Gazagystanyň bazaryna ibermegiň mümkinçiligine garamak barada ýüzlenendigini habar berip, döwlet Baştutanymyzyň bu meseläniň çözülmegine maksatlaýyn, toplumlaýyn çemeleşmegiň möhümdigi baradaky pikirini doly goldaýandygyny aýtdy.
Özara söwda-ykdysady kuwwaty hemmetaraplaýyn durmuşa geçirmek üçin Gazagystan her ýyl sebitara forumlary geçirmegi teklip etdi, çünki bu usul özüniň netijeliligini görkezdi. Degişli işiň netijeleri boýunça Mangistau hem-de Balkan welaýatlarynda awtoulag ýük terminaly bolan serhetýaka söwdanyň Ýörite zolagyny döredip bolardy. Belent mertebeli myhman beýan edilen pikir babatda iki ýurduň Hökümetleri tarapyndan bu mümkinçilige garamaga degişli pikirini aýtdy.
Uly kuwwata eýe bolan üstaşyr ulag ulgamy hem ikitaraplaýyn gepleşikleriň wajyp meselesi boldy. Bu ugurda Gazagystan — Türkmenistan — Eýran magistralyny doly güýjünde ulanmak esasy wezipe hökmünde kesgitlenildi. Şeýle hem ýurtlaryň ikisinde-de ýük daşalyşynyň mukdaryny artdyrmagy höweslendirmek üçin nyrh syýasaty babatda amatly ýagdaýy döretmegiň, ýük daşamagyň şertlerini gowulandyrmagyň möhümdigi nygtaldy.
Hazardaky Aktau, Kuryk we Türkmenbaşy deňiz menzilleriniň arasynda logistik hyzmatdaşlyk boýunça hem giň mümkinçilikler bar. Awtoýol kommunikasiýalarynyň mundan beýläk-de ösdürilmeginiň möhümdigini belläp, gazak tarapy milli Liderimiziň Gazagystan ugry boýunça täze awtoýoly ulanmaga bermek üçin Garabogaz aýlagynyň üstünden köpri gurmak baradaky başlangyjyny goldady hem-de bu geljegi uly taslamany bilelikde durmuşa geçirmegiň mümkinçiliklerini öwrenmäge taýýardyr.
Soňra Prezident Kasym-Žomart Tokaýew gepleşikleriň esasy meseleleriniň biriniň durnukly, uzak möhletleýin döwletara hyzmatdaşlygyň ygtybarly şerti bolan medeni-ynsanperwer gatnaşyklary has-da pugtalandyrmakdan ybarat bolandygyny nygtady. Özara Medeniýet günlerini geçirmek hakynda ylalaşyk gazanyldy. Belent mertebeli myhmanyň belleýşi ýaly, ol eýýäm 2022-nji ýylda Gazagystanda Türkmenistanyň Medeniýet günlerini geçirmek hakynda teklibini aýtdy. Bu döredijilik çäresi ýurduň medeni durmuşynda ähmiýetli waka öwrülip, gürrüňsiz, üstünlige beslener.
Şonuň bilen birlikde bilim ulgamynda özara hereketleri çuňlaşdyrmak arkaly, ýaşlaryň gatnaşyklaryny giňeltmegiň wajypdygy tassyklanyldy. Şunda Gazagystan türkmen tarapynyň bu hyzmatdaşlygy ýola goýmagyň ähmiýeti barada aýdan pikiri bilen doly ylalaşýar. Şeýle hem şu gün sebit we ählumumy gün tertibiniň wajyp meseleleri boýunça pikir alyşmalar boldy. Şunda, ilkinji nobatda, işleri utgaşdyrmagy dowam etmegiň hem-de Merkezi Aziýada sebit kooperasiýasynyň esasy ugurlary boýunça ylalaşylan çemeleşmeleri işläp taýýarlamagyň möhümdigi bellenildi. Şu jähetden, taraplar Türkmenbaşy şäherinde üstünlikli geçirilen sebitiň döwlet Baştutanlarynyň konsultatiw duşuşygynyň jemleri boýunça gazanylan ylalaşyklary durmuşa geçirmegiň aýratyn ähmiýetlidigini nygtadylar.
Owganystandaky ýagdaý giňişleýin ara alnyp maslahatlaşyldy hem-de bu ýurtda durnuklylygy we howpsuzlygy pugtalandyrmak üçin bilelikdäki tagallalary dowam etmegiň zerurdygy bellenildi. Şunda owgan meselesi boýunça Gazagystanyň we Türkmenistanyň garaýşynyň köp babatda meňzeşdigi nygtaldy.
Prezident Kasym-Žomart Tokaýewiň belleýşi ýaly, umuman, gepleşikler halkara ähmiýetli meseleleriň köpüsi boýunça garaýyşlaryň umumydygyny hem-de ýakyndygyny ýene-de bir ýola tassyklady. Gazagystan tarapyndan Türkmenistanyň Bitaraplyk syýasatynyň dünýä derejesinde pugta goldanylýandygy beýan edildi.
Gazagystanyň Lideri bildirilen myhmansöýerlik hem-de netijeli işlemäge döredilen ajaýyp şertler üçin türkmen kärdeşine ýene-de bir gezek hoşallyk bildirip, şu günki gepleşikleriň netijeleriniň iki halkyň arasyndaky dostluk we hoşniýetli goňşuçylyk gatnaşyklarynyň pugtalandyrylmagyna hyzmat etjekdigine, döwletara hyzmatdaşlygy strategik belentliklere çykarmak üçin täze gözýetimleri açjakdygyna ynam bildirdi.
Prezident Kasym-Žomart Tokaýew çykyşyny tamamlap, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowy geljek ýyl özi üçin islendik amatly wagtda döwlet sapary bilen Gazagystana gelip görmäge çagyrandygyny habar berdi.
Metbugat wekillerine ýüzlenme tamamlanandan soň, Gazagystan Respublikasynyň Prezidentini Türkmenistanyň döwlet sylagy bilen sylaglamak dabarasy boldy.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow belent mertebeli myhmana, iki ýurduň resmi wekiliýetleriniň agzalaryna hem-de köpçülikleýin habar beriş serişdeleriniň wekillerine ýüzlenip, şu gün biz gözel paýtagtymyz Aşgabatda gazak dostlarymyzy kabul edýändigimize şatdyrys, biziň özara gatnaşyklarymyz elmydama hoşniýetliligi bilen tapawutlanýar hem-de ynanyşmagyň mäkäm däplerine esaslanýar diýip belledi.
Bilşiňiz ýaly, Türkmenistan BMG-niň Baş Assambleýasynyň degişli Kararnamalary bilen iki gezek tassyklanan hemişelik Bitaraplyk derejesine esaslanyp, dünýäniň köp ýurtlary bilen işjeň hem-de netijeli gatnaşyklary alyp barýar. Şunuň bilen baglylykda, Türkmenistanyň Gazagystan bilen özara hyzmatdaşlygynyň ösdürilmegi we pugtalandyrylmagy biziň daşary syýasatymyzda möhüm orny eýeleýär diýip, milli Liderimiz nygtady. Bizi ýakyn dostluk gatnaşyklary, taryhy umumylyk hem-de iki ýurduň halklarynyň medeni ýakynlygy baglanyşdyrýar.
Türkmenistanyň hem-de Gazagystan Respublikasynyň arasyndaky dürli derejelerdäki netijeli gatnaşyklar syýasy-diplomatik, söwda-ykdysady we medeni-ynsanperwer ugurlarda netijeli hyzmatdaşlygyň aýdyň mysalydyr. Türkmenistan Gazagystan bilen soňky ýyllarda ýola goýlan hyzmatdaşlygyň derejesine hem-de ynanyşmak häsiýetine ýokary baha berýär we onuň mundan beýläk-de pugtalandyrylmagy üçin zerur tagallalary eder diýip, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow nygtady.
Döwlet Baştutanymyzyň belleýşi ýaly, biziň ählimiz Kasym-Žomart Kemelewiç Tokaýewi özüniň döredijilikli işi hem-de ýokary hünär derejesi bilen çuňňur hormata mynasyp bolup, halkara derejede ykrar edilen görnükli syýasy işgär hökmünde tanaýarys. Ol köp ýyllaryň dowamynda dürli diplomatik wezipeleri eýeläp, diňe bir sebit däl, eýsem, dünýä möçberinde-de parahatçylygy we durnuklylygy berkitmäge saldamly goşant goşdy.
Ol türkmen-gazak gatnaşyklaryny hemmetaraplaýyn pugtalandyrmaga uly üns berýär we häzirki wagtda dostlukly Gazagystanyň Prezidenti hökmünde ýurtlarymyzyň arasyndaky hyzmatdaşlygy mundan beýläk-de ösdürmäge uly goşant goşýar. Milli Liderimiz bular barada aýdyp, şeýle hem Kasym-Žomart Tokaýewiň BMG-niň Baş sekretarynyň orunbasary wezipesini eýelän döwründe Türkmenistanyň Bitaraplyk syýasatyny ilerletmäge beren goldawyny nygtady.
Döwlet Baştutanymyz aýdylanlardan ugur alyp, Kasym-Žomart Kemelewiç Tokaýewi Türkmenistanyň “Bitaraplyk” ordeni bilen sylaglamak hakynda kabul edilen çözgüdi aýratyn şatlyk bilen yglan etdi. Türkmenistanyň Baştutany gazagystanly kärdeşini bu ýokary sylag bilen gutlap, oňa we onuň wekiliýetiniň ähli agzalaryna berk jan saglyk we işlerinde mundan beýläk-de üstünlikleri, Gazagystanyň doganlyk halkyna bolsa parahatçylyk, abadançylyk hem-de rowaçlyk arzuw etdi.
Soňra milli Liderimiz ýygnananlaryň el çarpyşmalary astynda dabaraly ýagdaýda Prezident Kasym-Žomart Tokaýewe “Bitaraplyk” ordenini gowşurdy.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowa bildirilen hormat üçin çuňňur hoşallygyny beýan edip, Gazagystan Respublikasynyň Baştutany bu çözgüde hem-de sylaga iki doganlyk ýurduň arasyndaky köpasyrlyk dostlugyň we hoşniýetli goňşuçylygyň nyşany, döwletlerimizi has-da ýakynlaşdyrmagy, gazak-türkmen strategik hyzmatdaşlygyny pugtalandyrmagy özara maksat edinmegiň aýdyň subutnamasy hökmünde garaýandygyny nygtady.
Ordeniň adynyň özi köp zatdan habar berýär. “Bitaraplyk” — bu Türkmenistanyň tutuş halkara syýasatynyň, onuň dünýä jemgyýetçiligindäki hakyky abraýynyň düýp mazmunydyr.
Bellenilişi ýaly, Türkmenistanyň içeri we daşary syýasatda ähli gazananlary hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň ady bilen aýrylmaz baglanyşyklydyr. Türkmen Liderini dünýäde görnükli we abraýly döwlet işgäri hökmünde tanaýarlar hem-de hormatlaýarlar.
Geçen ýyl Türkmenistan hemişelik Bitaraplygynyň 25 ýyllygyny belledi. Ýurt bu derejä pugta eýerip hem-de mynasyp derejesini saklap, döwlet gurluşynda ajaýyp üstünlikleri gazanmak bilen, Merkezi Aziýada we Hazar sebitinde ählumumy howpsuzlygyň, durnuklylygyň pugtalandyrylmagyna, deňhukukly hyzmatdaşlygyň öňe ilerledilmegine uly goşandyny goşýar.
Gazagystanyň Baştutany hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň öňdengörüjilikli ýolbaşçylygynda türkmen halkynyň durnukly ösüş we rowaçlyk ýoly bilen öňe tarap yzygiderli hereketini dowam etjekdigine ynam bildirip, özüne gowşurylan ýokary döwlet sylagy üçin milli Liderimize ýene-de bir gezek hoşallyk bildirdi.
Günüň ikinji ýarymynda Prezident Kasym-Žomart Tokaýew “Halk hakydasy” ýadygärlikler toplumyna bardy. Bu ýerde Gazagystan Respublikasynyň Baştutany milli gahrymanlar — merdana Watan goragçylary baradaky hakydany ebedileşdiren “Baky şöhrat” ýadygärligine gül dessesini goýdy. Gazagystanyň Lideri ýadygärlikler toplumynyň çäginde ýerleşen “Watan mukaddesligi” muzeýiniň gymmatlyklary bilen tanşyp, Hormatly myhmanlaryň kitabynda ýadygärlik ýazgy galdyrdy.
Soňra Prezident Kasym-Žomart Tokaýew Türkmenistanyň Garaşsyzlyk binasyna gül dessesini goýdy. Asylly däbe görä, Garaşsyzlyk binasynyň Hormatly myhmanlar seýilbagynda goňşy döwletiň Baştutany mizemez türkmen-gazak dost-doganlyk gatnaşyklarynyň nyşany hökmünde agaç nahalyny oturtdy.
Şol gün belent mertebeli myhman döwlet Baştutanymyza gazak halkynyň adyndan dost-doganlygyň nyşany hökmünde Gazagystanda öndürilen awtobusy sowgat berdi.
Agşam hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Prezident Kasym-Žomart Tokaýewiň hormatyna resmi agşamlyk naharyny berdi. Şonda iki ýurduň Liderleri söz sözlediler.
Gazagystan Respublikasynyň Baştutany Türkmenistana döwlet saparyny tamamlap, paýtagtymyzyň Halkara howa menziline bardy we Aşgabatdan ugrady.