Narda şypa bar

Güýz pasly — dürli ir-iýmişleriň bişýän döwri. Bu döwürde miweleriň içinde iň ýokumlylarynyň biri bolan naryň ýetişmegi tebigatyň adam bedeni üçin edýän täsin goldawlarynyň biridir. Sebäbi nar bedeni berkitmek üçin zerur bolan zatlara baý. Ir döwürlerden bäri melhemlik täsiri bilen belli bolan nar barada gyçgaça gürrüň edeliň.
Nar agajynyň ortaça 100 ýyl ömri bar, geň ýeri — Günüň şöhlesi az düşse, bu agaç güllemeýär. Gadymyýetde nar agajynyň owadan däneli miwelerini derman hökmünde giňden ulanypdyrlar. Naryň üýtgeşik tarapy onuň köpugurly ulanylyş aýratynlygydyr. Ondan mata boýaglary-da, dermanlyk içgiler-de, başga-da köp-köp zatlar taýýarlanylýar.
Naryň düzümine adamyň bedeniniň kadaly işlemegi üçin zerur bolan ýokumlaryň, minerallaryň we mikroelementleriň köp mukdary girýär. Onda bar bolan esasy ýokum — A, E, K witaminleridir. C witamini naryň düzüminde has köp bolup, ol immun ulgamyny, B 6 nerw ulgamyny berkidýär. Nar däneleri B topar witaminleriň uly toplumyny özünde saklaýar. Şonuň ýaly-da bu miwede kaliý, magniý, marganes, ýod, demir ýaly ýokumly elementleriň köp mukdary jemlenendir. Naryň şiresi işdäni açýan we iýmit siňdiriş ulgamyna aşgazan turşusynyň pese düşen ýagdaýynda kömek edýän peýdaly turşulyklara baýdyr. Nar ýürek-damar ulgamy üçinem diýseň peýdaly.
Naryň 10 peýdasy:
Gemoglobini ýokarlandyrýar;
Gan basyşyny sazlaýar we damarlaryň daralmagynyň öňüni alýar;
Ýatkeşligi gowulandyrýar, ünslüligi we beýni işjeňligini artdyrýar;
Ýürek-damar ulgamynyň işini sazlaýar;
Damarlaryň diwarlaryny berkidýär;
Bedeniň garramagyny haýallandyrýar;
Aşgazanyň iýmit siňdirişini gowulaýar;
Immun goraglylygyny ýokarlandyrýar;
Gan emele getiriş işine oňyn täsirini ýetirýär;
Bogunlaryň çişmesinde agyryny ýeňilleşdirýär.
                                    Mähri NURLYÝEWA,
                                    M.Garryýew adyndaky Türkmenistanyň 
                                    Döwlet lukmançylyk uniwersitetiniň mugallymy.